| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Fargašt | n. | فرگشت: تکامل; فرگشتن | evolution | Evolution | évolution | Ϣiki-En | 0.9 | |
| •Nowgašt | n. | نوگشت: تحول; تحیول سال | renewal | Erneuerung | renouvellement | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Fargašte | n. | فرگشته: تکامل یافته | evolved | entwickelt; evolviert | évolué | 1.0 | ||
| •Nogaštan -> nogard | k. | نوگشتن: جدید شدن | to be renewed | erneuert werden | se renouveler | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Fargaštan -> fargard | k. | فرگشتن: بسیار گشتن; تکامل یافتن | to be evolved | sich entwickeln | - | ϢDict-Pâ | 1.0 | |
| •Pargaštan -> pargard | k. | پرگشتن: پیمودن پیچاپیچ; پیمودن گردشی | to circumvolute | - | - | 1.0 | ||
| •Sâlgašt | n. | سالگشت: تحویل سال | new year’s transition | Silvester Übergang | la transition du nouvel an | Dehxodâ | 1.0 | |
| •Vâžgašt | واژگشت: انقلاب | revolution | - | - | _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | ||
| •Yâdgašt | n. | یادگشت: خاطره | memory | Erinnerung | mémoire | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Bargaštin | z. | برگشتین: مرجوعی | returned | zurückgegeben | retourné | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Fargaštig | z. | فرگشتیگ: تکاملی | evolutionary | evolutionär | - | Ϣiki-De Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Fargaštin | z. | فرگشتین: تکاملی | evolutionary | evolutionär | évolutionnister | Mehrbod i Vâraste | پسوند in برای فرگشتین درست است بمانند سرشتین و راستین. ~مهربد | 1.0 |
| •Fargaštâr | n. | فرگشتار: تکامل دهنده | evolver | - | - | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Sargaštegi | n. | سرگشتگی: دهشت | bewilderment | Verwirrung | perplexité | Dehxodâ | 0.1 | |
| •Forugaštan -> forugard | k. | فروگشتن:
فروگشتن: |
to go under
to explore; to travel throughly |
untergehen
- |
-
- |
Dehxodâ
Dehxodâ |
یکی از چم های پیشوند فرو، همان سراسر و تا به پایان (کلّ و تمامی) است . مانند فروگرفتن (مصادره-اشغال)= گرفتن همه جا/ همه چیز فروگشتن : اگر گشتن را همان سیر و سیاحت بگیریم، میشود سراسر چیزی را گشتن و گردیدن . اگر گشتن را برابر شدن بگیریم، این فرو به چم پایین است و میشود غرق شدن یا پنهان شدن و .... اینهایی که در آنها فرو برابر سراسر و تا به پایان است، نیاز به کارگیر دارند: چنگیز چین را فروگرفت او خراسان را فروگشت و مردم نیشابور را فروکُشت. فرستاده، نامه ی را بر پادشاه فروخواند ... آنجایی که گشتن برابر شدن است کارگیر نیاز نیست: کیخسرو در میان برف البرزکوه فروگشت ( غیب شد/غرق شد) ~مزدک |
1.0 |
| •Angoštnemâ | z. | انگشتنما: فاحش | conspicuous | auffällig | visible | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Xaridgaštan -> xaridgard | k. | خریدگشتن: خرید کردن | to shop | einkaufen gehen | boutique | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Angoštšomâr | z. | انگشتشمار: معدود; قلیل العده; عده قلیل | few | paar | quelques | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Fargaštgerây | n. | فرگشتگرای: تکاملگرای | evolutionist | Evolutionisten | évolutionniste | 0.7 | ||
| •Bargaštxorde | z. | برگشتخورده: مرجوعی | returned | zurückgegeben | retourné | 0.0 | ||
| •Fargaštgerâyi | n. | فرگشتگرایی: تکاملگرایی | evolutionism | Evolutionismus | évolutionnisme | 0.7 | ||
| •Afsoridan -> afsor | k. | افسریدن: سرد شدن; یخ بستن
افسریدن: اندوهگین گشتن |
to freeze
to deject; to dispirit; to dishearten |
-
- |
-
- |
Ϣiki-En _Dehxodâ
_Dehxodâ |
1.0 | |
| •Kâture | n. | کاتوره: تصادفی; سرگشته | random | zufällig | - | _Dehxodâ ϢDict-Pâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Fargardânidan -> fargardân | k. | فرگردانیدن: به فرگشت واداشتن | to evolve | - | évoluer | Ϣiki-En Mehrbod i Vâraste TFD | 1.0 | |
| •Karâšidan -> karâš | k. | کراشیدن: مختل شدن; اختلال یافتن
کراشیدن: تباه شدن کار; پریشان و آشفته و پاشیده! گشتن |
to crash; to perturbate
to deteriorate |
-
- |
-
- |
Dehxodâ
_Dehxodâ ϢDict-Pâ Ϣiki-En |
1.0 | |
| •Parâhidan -> parâh | k. | پراهیدن: بازگشتن دادن; تغییر مسیر دادن; | to redirect | umleiten | - | Mazdak i Bâmdâd Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Tafsidan -> tafs | k. | تفسیدن: گرم شدن: چو خورشید تابان ز گنبد بگشت - بکردار آهن بتفسید دشت | to toast; to warm up | - | - | Ϣiki-En _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Šastâr | n. | شستار: اسلحه | weapon | Waffe | - | _Dehxodâ vedabase.net Ϣiki-En | در میان پارسیان هند و پیروان آذرکیوان که برخی واژه های کهن پارسی را از فراموشی هزاره ها بوخته اند٬ به سلاح٬ شستار یا شستره سهاسترا =شِاپُن گفته میشود و آن سلاحی است که در دست گرفته میشود. به سلاح ساز هم میگویند شستارکار. من این واژه را از آنها فراگرفتم گمان من این است که شاید این واژه با انگشت شست در پیوند باشد چون روی دستی بودن این اسلحه پافشاری میشود. ~مزدک |
1.0 |
| •Borunxwiš | برونخویش: عینی | objective | objektiv | - | Ϣiki-De Ϣiki-En Mehrbod i Vâraste | درون خویش بپرداز تا برون آیند ز پرده ها به تجلی چو ماه مستوران اگر چه گم شوی از خویش و از جهان این جا برون خویش و جهان گشته ای ز مشهوران |
1.0 | |
| •Darunxwiš | درونخویش: ذهنی | subjective | subjektiv | - | Mehrbod i Vâraste Ϣiki-En Ϣiki-De | درون خویش بپرداز تا برون آیند ز پرده ها به تجلی چو ماه مستوران اگر چه گم شوی از خویش و از جهان این جا برون خویش و جهان گشته ای ز مشهوران |
1.0 | |
| •Budan -> bâš | k. | بودن: - | to be | sein | être | Nyberg Dehxodâ Dehxodâ MacKenzie | بن کنون کارواژهیِ بودن باش میباشد. چند نمونه از کاربردهایِ باش در ادبسار: سعدی: هزارم درد میباشد که میگویم نهان دارم لبم با هم نمیآید چو غنچه روز بشکفتن ++ هر کو به همه عمرش سودای گلی بودست داند که چرا بلبل دیوانه همیباشد --------------------------- وحشی: به این افسانه گفتن عاقبت افسانه خواهم شد مگو وحشی کجا میباشد و منزل کجا دارد -------------------------- خواجوی کرمانی … چه نغمه ست کزین پردهسرا میآید تاب آن سنبل پـُرتاب کرا میباشد -------------------------- اوحدی: سرم سودای او دارد، زهی سودا که من دارم! از آن سر گشته میباشم که این سوداست در بارم ------------------------- صائب تبریزی: به زیر چرخ دل شادمان نمیباشد گل شکفته درین بوستان نمیباشد خروش سیل حوادث بلند میگوید که خواب امن درین خاکدان نمیباشد به هر که مینگرم همچو غنچه دلتنگ است مگر نسیم درین گلستان نمیباشد؟ به طاقت دل آزرده اعتماد مکن که تیر آه به حکم کمان نمیباشد به یک قرار بود آب، چون گهر گردد بهار زندهدلان را خزان نمیباشد کناره کردن از افتادگان مروت نیست کسی به سایهٔ خود سرگران نمیباشد مکن کناره ز عاشق، که زود چیده شود گلی که در نظر باغبان نمیباشد هزار بلبل اگر در چمن شود پیدا یکی چو صائب آتشزبان نمیباشد ————————— باش ≠ باد bâš ≠ bâwd باد همان چهرهیِ آرزوئین بودن است, چنانکه میگویند: ایدون باد (= باشد که اینجور شود) ~مهربد |
0.0 |
| •Dâdrâst | n. | دادراست: عادل | righteous | Gerecht | - | _Dehxodâ Ϣiki-En | چو گشتاسپ می خورد برپای خاست/چنین گفت:ای داور دادراست | 1.0 |
| •Xorsand | خرسند: قانع و راضی | satisfied; | zufrieden, begnügt | satisfait, | خرسند= قانع و راضی satisfied/zufrieden-begnügt خشنود = راضی و خوشحال = contended-pleased/zufrieden-erfreut ----- در خشنود٬ خوشحالی از رضایت است و در خرسند٬ رضایت از قناعت . این خرسندی٬ همان «قناعت»٬ پیوندی به اقناع منطقی و پذیرفتن فرنود ها و ... ندارد و تنها خودداری از بیشخواهی و پذیرفتن آنچه داریم است. توانگر شد آنکس که خرسند گشت از او آز و تیمار در بند گشت . فردوسی . ------- خشنودی ولی رضایت و خوشحال بودن بخود یا از کردار دیگری و همانند آن است مانند رضایت خدا از بندگان و پیوندی با بسنده جویی و پذیرفتن سرنوشت و ... ندارد. جهان آفرین از تو خشنود باد دل بدسگالت پر از دود باد. فردوسی . هراینه اندک گاهی خشنود به چم خرسند ( بیشناخواهی) بکار رفته ولی چم سومینه اش میباشد. ~Mazdak |
0.0 | ||
| •Xowšnud | خوشنود: راضی و خوشحال | content; pleased | zufrieden; erfreut | - | خرسند= قانع و راضی satisfied/zufrieden-begnügt خشنود = راضی و خوشحال = contended-pleased/zufrieden-erfreut ----- در خشنود٬ خوشحالی از رضایت است و در خرسند٬ رضایت از قناعت . این خرسندی٬ همان «قناعت»٬ پیوندی به اقناع منطقی و پذیرفتن فرنود ها و ... ندارد و تنها خودداری از بیشخواهی و پذیرفتن آنچه داریم است. توانگر شد آنکس که خرسند گشت از او آز و تیمار در بند گشت . فردوسی . ------- خشنودی ولی رضایت و خوشحال بودن بخود یا از کردار دیگری و همانند آن است مانند رضایت خدا از بندگان و پیوندی با بسنده جویی و پذیرفتن سرنوشت و ... ندارد. جهان آفرین از تو خشنود باد دل بدسگالت پر از دود باد. فردوسی . هراینه اندک گاهی خشنود به چم خرسند ( بیشناخواهی) بکار رفته ولی چم سومینه اش میباشد. ~Mazdak |
0.0 |