Pârsig	B.	Negizeš	English	Deutsch	French	P.	Rišešenâsih	Prevalence
•Pârsi	n.	پارسی: فارسی	persian; farsi	persisch; farsi	persan; farsi	Dehxodâ		0.0
•Pârsig	z.	پارسیگ: زبان پارسیِ نزدیکتر به پهلویک	persian	persisch	-	Daftarche.com		1.0
•Pârsik	z.	پارسیک: زبان پارسیِ نزدیکتر به پهلویک	persian	persisch	-	Daftarche.com		1.0
•Pârsikidan -> pârsik	k.	پارسیکیدن: پارسیک کردن; ترزبان به پارسیک	to persianize	-	-	Ϣiki-En		1.0
•Rigâb	n.	ریگاب: واحه; واحه عربی نیست، مصری است و نام ویژه آبادی هایی ویژه ی همان شمال آفریکاست. بر این پایه نیاز به بازگردان ندارد. خود واژه ی oasis از همین واژه ی حامی ( مصری) اوآحا آمده است. اگر بخواهیم در پارسی برای آن همانندسازی نماییم، میشود " ریگاب" ~Aria	oasis	-	-	Ϣiki-Pâ Ϣiki-En Mazdak i Bâmdâd		1.0
•Tarz	n.	ترز: طرز	manner; fashion	Art und Weise	manière		طرز عربی از پارسی است ~مزدک	1.0
•Tuti	n.	توتی: طوطی	parrot	Papagei	perroquet	Dehxodâ	برگرفته از توته‌ی هندی و واژه‌ای‌ست پارسی ~مهربد	1.0
•Vali		ولی: اما; امّا	but	aber	mais	Dehxodâ	واژه‌ی ولی از «بیگ» برگرفته و واژه‌ای پارسی میباشد ~مهربد	0.0
•Bejâ	z.	بجا: بموقع; مناسب بجا: به صف	proper set!	richtig -	approprié -	Dehxodâ	دیدین در آغاز پیشی‌جویی دویدن میگن: . Ready . Set . Go! در پارسی چه باید گفت؟	0.0
•Atse	n.	اتسه: عطسه	sneeze	Niesen	éternuement		از آنجاییکه عطسه یک آوانام است پارسی و عربی نیز نخواهد داشت ~مهربد	1.0
•Ateš	n.	اتش: عطش	thirst	Durst	la soif		اتش برگرفته از تش/آب میباشد و واژه‌ای پارسی‌‌ست. واژه‌ی همسان دیگر تشنه/tešna ~مهربد	1.0
•Zamân	n.	زمان: وقت	time	Zeit	temps		واژه‌ی زمان برگرفته از زوروان میباشد که یکی از استوره‌های زرتشتیگری و واژه‌ای سراسر پارسی باشد ~مهربد	1.0
•Kalât	n.	کلات: قلعه (معرب شده‌یِ کلات)	castle	Burg	château	ϢDict-Pâ _Dehxodâ Ϣiki-En Ϣiki-Pâ Ϣiki-De	واژه ی قلعه یا همان قلعة (قلعت) تازی، از واژه ی کلات پارسی گرفته شده است. ~مزدک	1.0
•Samt	n.	سمت: طرف	side	Seite	côté	Dehxodâ	ریشه‌شناسی واژه‌ی سمت گمانه‌ی بسیار بالایی میرود که خود پارسی باشد و پژوهشمایه‌ی دکتر نورایی بر این سمت پیش میرود ~مهربد	0.0
•Bali	n.	بلی: آری	yes	ja	oui		واژه‌ی بلی به گمان بسیار بالا و چنانکه در پژوهشمایه‌ی استاد نیز نورایی آمده است, واژه‌ای پارسی‌ست و پیشوند «بِ» امروزین که در جایگاه دستورین واژه بکار میرود نیز با آن همریشه است ~مهربد	0.0
•Âzdâš	n.	آزداش: آز+داشن	award	Auszeichnung	prix	Ϣiki-De Ϣiki-En	New persian form not existing, but could be âzdâš or hazdâd | دهیشن (دهش) همان هبه یا کمابیش هدیه و .. است. پاد+دهشن = پاداش = دهش در برابر کاری نیکو = vreward جایزه = ex +wader و ex * = هز ( مانند هزینه ( expense ) پس جایزه یا همان آوارد میشود در پارسی هزدهش یا هزداش ( به همانندی پاداش) ~مزدک	1.0
•Tât	v. pav.	تات: یا امروزین‌تر, داد	ity	-	-	Bartholomae Ϣiki-Pâ	پسوند dâd/tât در پارسی باستان همان است که اکنون در اسپانیایی یا فرانسه و انگلیسی شده : -te, -ty برای نمونه واژه‌ی اوستایی drava = سالم میباشد، و dravatât = سلامتی است که امروزه شده «درود». (واژه‌نامه‌یِ زبان کهنِ ایرانی از بارتولومی). این پسوند نام‌ساز بوده و نام‌هایِ مادینه میساخته است. ~مزدک	0.0
•Nodâd	n.	نوداد: خبر	news	Nachrichten	nouvelles	_Dehxodâ Ϣiki-En Ϣiki-Pâ	در پارسی گویشِ "فرارود"، نوداد برای خبر و نودادها برای اخبار بکار می رود. ~مهربد	1.0
•Dâyeze	n.	دایزه: خاله	aunt	Tante	tante	Dehxodâ	دایی و دایزه. در اصفهان به خاله میگویند دایزه. فکر کنم اگر دایی پارسی باشد, دایزه جایگزین درخوری برای خاله باشد. ~Elham Kondori	1.0
•Hutâd	n.	هوتاد: کیفیت	quality	Qualität	qualité	Ϣiki-En Mazdak i Bâmdâd	واژه ی کوالیته از ریشه کوا است که ل از برای آوایی بودن پایان کوا بجای میانوند روان سازی گویش بدان چسبیده + ایته = تات و کوا که به چم تراز خوبی است که همان «خوب» یا «هو» در پارسی است. ...براین پایه، خوبیّت خودش به چم کوالیته است. در پارسی درست میشود هوبیداد، یا ساده تر هوداد. و کوالیتاتیو میشود هودادین (خوبیّتی) ~مزدک	1.0
•Mehrzâd	n.	مهرزاد: شب یلدا; شب چلّه	-	-	-	Ϣiki-Pâ	یلدا (از زبان سـُریانی) = زایش، زاده شدن چرا که در آن شب خورشید ( هور) که نماد آن ایزد میثرا یا همان مهر در پارسی کنونی است، زاده میشود (= روزها درازتر میشوند). ~مزدک	1.0
•Sefr	n.	صفر:	zero	Null	zéro		ریشه واژه صفر چیست؟ عربی‌ست؟ پارسی‌ست؟ یا از زبان دیگری وارد عربی شده و سپس به پارسی آمده؟؟ ~Masoud Vosoughfar فرایافتی از زبان سانسکریت ( سونیا = تهی) از راه دریانوردان به عرب رفته و از عرب به فرنگ، مانند Ziffer/Chiffre/Zero/cipher.. ~مزدک	0.0
•Bifarhang	z.	بیفرهنگ: بیشعور	brutish; witless	-	-		کسی که ادب همبودین ندارد و آیین رفتار درست نداند. چم مهادینش همان «حیوان» است که گویا دارای شعور نیست.= نفهم-نادان از شَعر= دریافتن و دانستن به پارسی سره میشود: بی‌فرهنگ ~مزدک	0.0
•Raxšânidan -> raxšân	k.	رخشانیدن: برق انداختن	to polish; to simonize	polieren	polir	Dehxodâ	(رخش= برق= Blitz=lightning) برق دیرتر در زبان پارسی بجای الکتریسیته بکار رفته. ~مزدک	1.0
•Kistâ	n.	کیستا: شخصیت	character	Charakter	caractère	Mazdak i Bâmdâd	من برای واژه ی شخصیت بسیار اندیشیدم و یک فراورده ی این اندیشه، واژه ی کیستا بود. ( به آهنگ چیستا) برای نمونه، از واژه ی چه-> چیست-> چیستان درست شده که یک نامواژه است = معما. پس از کی ( who ) نیز میتوان واژه ساخت. در پارسی میگویند یارو برای خودش کسی است، آدم بی شخصییت یا ناکس است یا کسی نیست ! پس کس یا کی در پیوند با فرایافت شخصیت اند. فزون بر این، دیریست که واژه ی کیستی را برای هویت داریم. شخصیت در چم دیگر خود که به رفتار برمیگردد، میتواند با واژه ی منش، منشنمدی ( بی منشی) برآورده شود. ~مزدک	1.0
•Porâvand	n.	پرآوند: -	complex	Komplex	complexe	Mazdak i Bâmdâd	از دیدگاه دستوری واژه ی «پیچیده» جایگاه کارگیر( مفعولی) را دارد و از بن گذشته درست شده و میشود همتای دستوری complicated دانست. از دید چمیک هم پیچیده را میتوان برابر دشوار (از دید گرهمندی) شمرد که چم مهادین complicated میباشد. ولی comlex تنها به پیچیدگی از دید شمار بالای بخشهای سازنده یک سامانه گفته میشود و به بایستگی دشواری را نمیرساند و در پارسی میشود به آن گفت: پُرآوند این یک سامانه ی پراوند است این یک پرسمان پیچیده است ~ Mazdak	1.0
•Vazir		وزیر: -	vizier; minister	-	-	Ϣiki-En Ϣiki-Pâ Ϣiki-En	وزیر در مهاد یک واژه پارسیک است که از وئسئر در زبان پهلوی و پارسی میانه گرفته شده که آنهم از واژه وئچئرا در پارسی باستان که چمِ داور و میانجی میداده گرفته شده است ~مزدک	0.0
•Dastmâz	n.	دستماز: وضو	ablution	Ablution	-		در ترکی آذری هتا واژه های کهن پارسی مانده که دیگر در خود پارسی بکار نمیرود٬ مانند : دستماز= دست نماز( = وضو!) ~مزدک	1.0
•Haštag	n.	هشتگ: -	hashtag	Hashtag	hashtag		من هشتگ رو دوست دارم و نمی‌دگرمش. دیسه‌ش پارسیه و پیشِ خودم اونو هشت+تک به شمار می‌آرم 😆 که می‌شه نُه خانه. #⃣ با گ هم به‌سنجش با گ پهلوی کنار می‌آم. ~David Moslehi	1.0
•Sahmgar	n.	سهمگر: تروریست	terrorist	-	-	Mazdak i Bâmdâd MacKenzie Mehrbod i Vâraste	بهترین برابر ترور٬ واژه ی پارسی ازیادرفته ی « سهم» است. سهم= terror سهمگین= terrible ~مزدک سهمگر بگوییم که نزدیک به سهمگین هم باشد؟ ~مهربد	1.0
•Âfaridan -> âfarin	k.	آفریدن: تحسین کردن	to praise	loben	louange	Dehxodâ	آفریدن و آفوریدن دو کارواژه‌ی جداگانه اند که در پارسی نوین درآمیخته‌اند. چم درست آفریدن همان آفرین گفتن است, هنگامیکه کارواژه‌ی آفوریدن همان "خلق کردن" باشد. ~مهربد	0.0
•Setâmidan -> setâm	k.	ستامیدن: اعتماد کردن	to trust	vertrauen	-	Mazdak i Bâmdâd ~MacKenzie	<<در پهلویک کارواژه‌یِ «اپستامیدن / apestâmidan» را داریم به چم "اعتماد کردن / to trust".>> ~مهربد سـَتامیدن [setâmidan] اگر بنگریم که این کارواژه از دو بخش ape + stamidan باشد و ape ( = به امروزی ) ، میتوان گفت (چیزی را) بستامیدن یا به سادگی سـِتامیدن ('به' چیزی) : مردم او را میبستامند = مردم به او می ستامند در پارسی واژگانی که با es، ... آغاز میشدند میتوانند بگونه Se ... نیز ورتیده شوند: مانند : استاره = ستاره اسپاس= سپاس اسپاس = سپاش اُشتـُر = شـُتـُر اِیزد = یـَـزد... پس اگر اپستامیدن تا به امروز برجای می ماند، میشد بستامیدن یا سـِتامیدن، مانند اپسپوردن، که شده سپردن ~مزدک	1.0
•Šabtarâz	n.	شبتراز: اعتدال	equinox	Tagundnachtgleiche	équinoxe	Mazdak i Bâmdâd	Hormoz and 3 others manage the membership, moderators, settings, and posts for ‎کارگاه واژه‌یابی، واژه‌گزینی و واژه‌سازی پارسی‎. شب‌تراز Nox= شب تراز≈اعتدال شب‌تراز= equinox اعتدال یا هموگان بسیار همادین است و برای هر چیزی میشود بکار برد ولی سود جستن از واژه ی شب/روز٬ واژه را ویژه میسازد. شبتراز بهار شبتراز خزان ~Mazdak	1.0
•Gerânvâr	z. n.	گرانوار: جدی	solemn; serious; grave	schwerwiegend; ernsthaft	olennel; sérieux	Mehrbod i Vâraste	در پارسی میانه (پهلویک) «گِران»"جدی" هم میشده, ازینرو میتوان امروز «گرانوار» را بجای جدّی بکار بُرد. ~مهربد	1.0
•Espanidan -> espan	k.	اسپنیدن: تقدیس کردن	to hollow	heiligen	-	Mazdak i Bâmdâd Bartholomae	اسپنیده geheiligt= hallowed در پارسی امروزی، نام/زاب کارگیر ( مفعولی) است، در گذشته، اسپنته ( اسپنتا Fem.)-> سپند. از ریشه ی اسپن( اسپنه) ~مزدک	1.0
•Zinpiš		زینپیش: قبلا; پیش ازین	already	bereits	déjà		زین‌پیش را در چامه پارسی داشتیم: زین‌پیش، شاعرانِ ثناخوان، که چشم‌شان در سعد و نحس طالع و سیر ستاره بود، بس نکته‌های نغز و سخن‌های پُرنگار گفتند در ستایش این گنبد کبود. اما، زمین که بیشتر از هرچه در جهان شایستۀ ستایش و تکریم آدمی است، گمنام و ناشناخته و بی‌سپاس ماند. ... سایه ~MM	1.0
•Nâvsâni	n.	ناوسانی: نوسان; تغییر تکرار شونده	oscillation	Schwingung	oscillation	Ϣiki-En Ϣiki-De	میگویند خود این واژه هم از پارسی به عربی بوده و از آنجا که "ناو"(کشتی) چنین جنبشی داده و به همراه خیزه های اب میجنبیده، به این گونه جنبش فراز و فرود پی در پی، جنبش "ناوسان" = به مانند ناو، گفته اند ( دهخدا) ~مزدک	1.0
•Šastâr	n.	شستار: اسلحه	weapon	Waffe	-	vedabase.net Ϣiki-En _Dehxodâ	در میان پارسیان هند و پیروان آذرکیوان که برخی واژه های کهن پارسی را از فراموشی هزاره ها بوخته اند٬ به سلاح٬ شستار یا شستره سهاسترا =شِاپُن گفته میشود و آن سلاحی است که در دست گرفته میشود. به سلاح ساز هم میگویند شستارکار. من این واژه را از آنها فراگرفتم گمان من این است که شاید این واژه با انگشت شست در پیوند باشد چون روی دستی بودن این اسلحه پافشاری میشود. ~مزدک	1.0
•Mehsar	z. n.	مهسر: نخبه	elite	Elite	élite	Mazdak i Bâmdâd	نخبة پارسی نیست و برای ما هم بایسته نیست که واژه ای سرهم کنیم که گویش‌مانای یک واژه ی تازی و .. باشد.( کاری که ملایری میکند). از سوی دیگر نخبه خوش‌خیم است و کسی برای چندینه ی آنهم نخب بکار نمیبرد و بساکه نخبگان رواست. در پارسی میتوان گفت: مِهسر=> مهسران برگرفته از ساختار واژه ی ترکی: بویوک‌باش‌لار مهسران دانشیک جهان و پاداشبران «نوبل» بیشترینه ٬ برخاسته ی باخترزمین اند ~Mazdak	1.0
•Budobâš	n.	بودباش: اقامت	stay	Aufenthalt	séjour		"بودوباش" در گویش افغانستانی و تاجیکستانی بجای واژه تازی "اقامت"، واژه زیبا و پارسی "بودوباش" بکار برده می‌شود. بودوباش، ترکیب بن گذشته و بن اکنون کارواژه "بودن" است. بود + و + باش این واژه به گوش ما ایرانیان نا آشناست و زمان میبرد تا به آن خو گرفت. گفتنی است که ترکیب بن گذشته + بن اکنون، در زبان پارسی کاربرد گسترده ای دارد. من برایتان چندین نمونه در زیر می‌آورم: گفت و گو (گفتگو) جست و جو (جستجو) شست و شو (شستشو) تاخت و تاز ساخت و ساز سوخت و سوز دوخت و دوز پخت و پز رُفت و روب ~Amir Ghorban Zadeh	1.0
•Âzarang	n.	آذرنگ: فتنه	intrigue; sedition	Intrigen; Aufruhr	intrigue; sédition		فتنه به پارسی میشود آذرنگ. و آن آزمون آتش بوده ٬ که در گذشته برای یافتن بیگناهان از گنهکاران٬ گنهبار (متهم) را بدان میافکنده اند. در قران هم به همین چم آزمون آتش آلود آمده. فتان ها = فتنه افکنان همان آتش افکنان ‌و دچار کنندگان به رنج آزمونین بودند. ~مزدک	1.0
•Mehrâhang	n.	مهرآهنگ: مهرآهنگ	koi no yokan	-	-	Mazdak i Bâmdâd	برایتان یک چالش دارم...می‌توانید برای این واژه‌ی ژاپنی برابر پارسی پیشنهاد بدهید؟ Koi No Yokan ~Yima Shid مهرآهنگ‌ = on the elevation of love, on the way to love هنگیدن ( هنجیدن) = برآوردن (to elevate - set to height) مانند فرهنجیدن ( فرهنگ = فر( further) +هنگیدن ) = تربیت کردن برای والایی	1.0
•Alkolbâregi	n.	الکلبارگی: اعتیاد به الکل	alcoholism	Alkoholismus	alcoolisme	Mazdak i Bâmdâd	Hormoz and 3 others manage the membership, moderators, settings, and posts for ‎کارگاه واژه‌یابی، واژه‌گزینی و واژه‌سازی پارسی‎. میخواره و ... خب به کسانی میگن که در مهاد٬ می مینوشند ولی ناگزیر الکلی نیستند. الکلی= alcoholic الکل‌بارگی = alcoholism الکل واژه ی تازی است ولی جهانی است٬ چیزی مانند الومینیوم٬ پروتون٬ ... نیازی به همتایابی نیست. ~Mazdak	1.0
•Besâmân	z. b. n.	بسامان: منظم	organized; ordered	geordnet	-	Dehxodâ	ما منظم را در پارسی به دو چم بکار میبریم که در آلمانی برایش دو واژه جدا دارند. زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیزهایی بکار میبریم که خود سازنده ی ساختاری منظم هستند. بسامان =geordnet زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیز یا کسی بکار میبریم که نه خودش بلکه اجزای زیرین اش و یا دستآورد کردارش ساختاری منظم پدید می‌آورند. سامانمند =ordentlich ~بامداد خوشقدمی	1.0
•Ravešmandâne	b.	روشمندانه: علی القاعده	typically	in der Regel	-	Mehrbod i Vâraste	این همان In der Regel آلمانی برابر typically انگلیسی است و پیوند چندانی با rule ندارد. ببشتر بچم نورمال است normalerweise و نورمال در پارسی برابر بهنجار و هنجار برابر راه و روش ( معمول و پذیرفته) است. پس میشود بجای علی‌القاعده٬ روشمندانه یا روامند هم گفت ( هردو از رفتن) نمونه کاربرد: نمایندگان مردم (که علی القاعده باید نماینده مردم باشند و خواسته های آن ها را پیگیری کنند) بدنبال مسایل دیگر رفته اند. ~Mazdak	1.0
•Barafruxtegi	n.	برافروختگی: عصبانیت	rage	Rage	rage	Mazdak i Bâmdâd	Hormoz and 3 others manage the membership, moderators, settings, and posts for ‎کارگاه واژه‌یابی، واژه‌گزینی و واژه‌سازی پارسی‎. ما واژه ی برافروختگی را بایست برای عصبانیت بکار ببریم و خشم را برای غضب. عصبانیت دارای نشانه های بیرونی مانند برآشفتگی و/یا بانگ زدن و/یا درشت گویی و اینهاست.=rage/fury(E)-≈Wut(G) خشم ولی میتواند درونی و خاموش باشد و دیرتر برای کسی که خشمیده ) مغضوب) است٬ پیامدهای ناخوشایند را از سوی خشمنده ببار آورد= wrath/anger(E)-Zorn(G) ~Mazdak	1.0
•Nišequli	z. n.	نیشغولی: خرافی; وهمی; موهوم	superstitious	abergläubisch	superstitieux	Dehxodâ	مهربد جان،من تنها نگر خود را گفتم همانگونه که گفتی برخی می گویند که ناب غول بود که ناب تازی به چم چهار دندان تیز جانوران است که به پارسی نیش گفته می شود که به نیش غول دگرسان یافت. پن من هنوز پیوند دندان غول با خرافه(یاوه،افسانه و یا میتخت) در نمی یابم. زبانزدی که با واژه ی غول ساخته شده است مانند این: دندان غول را شکستن به این چم است که کار بزرگ یا شگفتی انجام دادن است که پیوند و سویش(جهتش) دریافتنی است پن آن یکی بی چمار است.در داستان اسفندیار هم مانند رستم داستان هفت خوان دارد که در خوان چهارم با زن جادوگری روبرو می شود که نام او غول است و اسفندیار او را می کشد. شاید از اینجا بتوانیم راهی به خرافه بزنیم. همانگونه که می دانیم کار جادوگر فریب دادن است و چیزهای دروغ را راست می نماید ودر گذشته جادوگران هنگام جادوگری همیشه ابزاری در دست داشتند و شاید با داشتن نیش یا ابزاری دیگر در دست هم برای ترساندن و هم برای بهتر پذیراندنِ کارشان به کار می گرفتند و از اینجا می توانیم یک راه سمبی(نقبی)به چم آن خرافه برسیم چونکه با کلک کارها را جور دیگر نشان می داد و کس خرافه اندیش هم با تهی بودن از خرد داستان را جور دیگر می بیند.با این شمارمی توان غول در واژه نیشغولی از پارسی انگاشت.هم چنین بسیار واژگان پارسی به درون زلان تازی رفته و گاهی هم دست نخورده به خود ما برگردانده شده است. هم چنین غول به مازندرانی به چم کَر و یا کسی که گوشش سنگین است در دشنام دادن به کسی برای نمونه بگویند «مرتیکه غول گوش» در اینجا به چم نادان به کار می رود و نادان کسی است که نمی تواند ارزیابی درستی از پیرامونش کند و زود دچار گمان و پندار می شود شاید با این چم راهی به دهی برد و به زبان دیگر آن را خرافه نامید.این چیزهایی بود که به اندیشه من رسیده بود. ~ بهمن حیدری	1.0
•Sâmânmand	z. n.	سامانمند: منظم; دارای ساختار بسامان	orderly	ordentlich	-	Ϣiki-En	ما منظم را در پارسی به دو چم بکار میبریم که در آلمانی برایش دو واژه جدا دارند. زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیزهایی بکار میبریم که خود سازنده ی ساختاری منظم هستند. بسامان =geordnet زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیز یا کسی بکار میبریم که نه خودش بلکه اجزای زیرین اش و یا دستآورد کردارش ساختاری منظم پدید می‌آورند. سامانمند =ordentlich ~بامداد خوشقدمی	1.0
•Sâmânmandi	n.	سامانمندی: نظم	order	-	-	Ϣiki-En	ما منظم را در پارسی به دو چم بکار میبریم که در آلمانی برایش دو واژه جدا دارند. زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیزهایی بکار میبریم که خود سازنده ی ساختاری منظم هستند. بسامان =geordnet زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیز یا کسی بکار میبریم که نه خودش بلکه اجزای زیرین اش و یا دستآورد کردارش ساختاری منظم پدید می‌آورند. سامانمند =ordentlich ~بامداد خوشقدمی	1.0