| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Hazine | n. | هزینه: خرج | expenditure | Ausgaben | dépense | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Zehzâd | n. | زهزاد: نسل | descendant | - | - | _Dehxodâ Ϣiki-En ϢDict-Pâ | 1.0 | |
| •Hazgâne | هزگانه: غیر عادی; تک; خاص | exotic | exotisch | exotique | Mazdak i Bâmdâd | هزگانه بهتر است با پیروی از بیگانه ~Mazdak |
1.0 | |
| •Hazgâšt | n. | هزگاشت: پادواژهیِ درگاشت | extropy | Extropie | extropy | Ϣiki-En Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Hazmihan | z. n. | هزمیهن: مهاجر | expatriate | Auswanderer | expatrié | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Haznudan -> haznâ | k. | هزنودن: روشی که از کنار هم چیدن دادهها به فرجام میرسند | to abduce [reasoning] | abduzieren | abduire | Mehrbod i Vâraste Ϣiki-En Ϣiki-En ~MacKenzie | 1.0 | |
| •Hazbastan -> hazband | k. | هزبستن: مسدود کردن; بلوکه کردن | to keep out; to block | blockieren; aussperren; | - | Mazdak i Bâmdâd | to lock out= block =هزبست ban (exile) = هزدهیدن ( پهلوی) ~مزدک |
1.0 |
| •Hazgoftan -> hazguy | k. | هزگفتن: شگفتانه چیزی را گفتن; از روی تعجب فریاد زدن | to exclaim; to cry out loud; to | ausrufen | s'écrier | Mehrbod i Vâraste Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Hazrânde | n. | هزرانده: منفور | pariah; outcast | Paria; Ausgestoßene | - | Mehrbod i Vâraste | pariah از واژهسار هندیست که به ردّهیِ بسیار پایین میگویند و چیزی در مایههایِ منفور است. برای این واژهیِ «رانده» درخور میزند: کشور رانده. اگر شد, ازرانده /(?:)/ هّزرانده از آن هم بهتر است (هز- پیشوند ex- باشد). ~مهربد |
1.0 |
| •Hazinidan -> hazin | k. | هزینیدن: هزینه کردن; صرف کردن; خرج کردن | to spend | spenden | - | 1.0 | ||
| •Haznemune | n. | هزنمونه: مثال | example | Beispiel | exemple | 1.0 | ||
| •Behzisti | n. | بهزیستی: رفاه | well-being; wellfare | Wohlergehen | fr=bien-être | Ϣiki-Pâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Šâhzâde | n. | شاهزاده: ملک زاده | prince; princess | Prinz; Prinzessin | prince; princesse | Dehxodâ | چنین شهریار و چنین شاهزاده که دید و که داده ست هرگز نشانی ~فرخی |
0.0 |
| •Hazgâštin | z. | هزگاشتین: اکستروپیک | extropic | exotropisch | extrotique | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Jargezabân | n. | جرگهزبان: زبان ویژهیِ یک گروه و جرگه | jargon | Jargon | - | Dehxodâ Sony Hamedanchi | جرگه = جمعی از مردم؛ پس شاید جرگه سار یا جرگه زبان شاید برای جارگن خورند باشد. ~sony |
1.0 |
| •Damnevešt | n. | دمنهوشت: ساتیر هزل; هجو | satire | Satire | satire | Mazdak i Bâmdâd | برای واژه ی ساتیر، از نام یکی از جانوران استوره ای بازیگوش و پدرسوخته سود جسته اند. ما نیز میتوانیم برای نمونه از این راه به جایی برسیم. مانند دمنوشت = دمنهوشت (وشت/ویس = scribe ) از دمنه ( روباه داستانی از کلیله و دمنه) | 1.0 |
| •Picâl | n. | پیچال: هزارتو; پر پیچ و خم | labyrinth | - | - | Ϣiki-Pâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Bivâr | z. n. | بیوار: تومان
بیوار: ده هزار |
tuman
ten thousands |
Tuman
zehntausend |
tuman
dix mille |
Dehxodâ Dehxodâ |
فردوسی هم «بیوراسب» را به کار برده: دارندهی دههزار اسب = ضحاک ~mm | 1.0 |
| •Âzdâš | n. | آزداش: آز+داشن | award | Auszeichnung | prix | Ϣiki-De Ϣiki-En | New persian form not existing, but could be âzdâš or hazdâd | دهیشن (دهش) همان هبه یا کمابیش هدیه و .. است. پاد+دهشن = پاداش = دهش در برابر کاری نیکو = vreward جایزه = ex +wader و ex * = هز ( مانند هزینه ( expense ) پس جایزه یا همان آوارد میشود در پارسی هزدهش یا هزداش ( به همانندی پاداش) ~مزدک |
1.0 |
| •Kâmbânu | n. | کامبانو: رفیقه; معشوقه; زنیکه با مرد همسردار رابطه داشته باشد | mistress (lover) | Mätresse | maîtresse | Milad Kiyan | من اینجا «کامبانو» را با بازبینی کمی بیشتر از دلبانو پسندیدم, بویژه اینکه گویا در تاریخچهیِ پیدایش واژهیِ mistress (که از فرانسه و فرهنگ آنجا باشد) کامبانو زنی بوده که مرد پولدار هزینههایِ زندگی اش را میپرداخته و بیشتر برای سرگرمی و کام (جنسی) گرفتن با او بوده. ~مهربد |
1.0 |
| •Zubarâne | b. | زوبرانه: به صراحت; مشخصا | explicitly | - | - | Mazdak i Bâmdâd | بهتر است بگوییم زوبرانه برای explicit. چون هزبرانه در گاه گویش با ازبرانه ( از حفظ) کژامیغ میشود ~مزدک |
1.0 |
| •Šastâr | n. | شستار: اسلحه | weapon | Waffe | - | _Dehxodâ vedabase.net Ϣiki-En | در میان پارسیان هند و پیروان آذرکیوان که برخی واژه های کهن پارسی را از فراموشی هزاره ها بوخته اند٬ به سلاح٬ شستار یا شستره سهاسترا =شِاپُن گفته میشود و آن سلاحی است که در دست گرفته میشود. به سلاح ساز هم میگویند شستارکار. من این واژه را از آنها فراگرفتم گمان من این است که شاید این واژه با انگشت شست در پیوند باشد چون روی دستی بودن این اسلحه پافشاری میشود. ~مزدک |
1.0 |
| •Budan -> bâš | k. | بودن: - | to be | sein | être | Nyberg MacKenzie Dehxodâ Dehxodâ | بن کنون کارواژهیِ بودن باش میباشد. چند نمونه از کاربردهایِ باش در ادبسار: سعدی: هزارم درد میباشد که میگویم نهان دارم لبم با هم نمیآید چو غنچه روز بشکفتن ++ هر کو به همه عمرش سودای گلی بودست داند که چرا بلبل دیوانه همیباشد --------------------------- وحشی: به این افسانه گفتن عاقبت افسانه خواهم شد مگو وحشی کجا میباشد و منزل کجا دارد -------------------------- خواجوی کرمانی … چه نغمه ست کزین پردهسرا میآید تاب آن سنبل پـُرتاب کرا میباشد -------------------------- اوحدی: سرم سودای او دارد، زهی سودا که من دارم! از آن سر گشته میباشم که این سوداست در بارم ------------------------- صائب تبریزی: به زیر چرخ دل شادمان نمیباشد گل شکفته درین بوستان نمیباشد خروش سیل حوادث بلند میگوید که خواب امن درین خاکدان نمیباشد به هر که مینگرم همچو غنچه دلتنگ است مگر نسیم درین گلستان نمیباشد؟ به طاقت دل آزرده اعتماد مکن که تیر آه به حکم کمان نمیباشد به یک قرار بود آب، چون گهر گردد بهار زندهدلان را خزان نمیباشد کناره کردن از افتادگان مروت نیست کسی به سایهٔ خود سرگران نمیباشد مکن کناره ز عاشق، که زود چیده شود گلی که در نظر باغبان نمیباشد هزار بلبل اگر در چمن شود پیدا یکی چو صائب آتشزبان نمیباشد ————————— باش ≠ باد bâš ≠ bâwd باد همان چهرهیِ آرزوئین بودن است, چنانکه میگویند: ایدون باد (= باشد که اینجور شود) ~مهربد |
0.0 |