| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Tanhā | z. b. | تنها: فقط | only | nur | seulement | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Nehāzeš | n. | نهازش: توهم | delusion | Wahn; Täuschung | délire; illusion | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Rudhā | n. | رودها: انهار | streams | Strömen | ruisseaux | 1.0 | ||
| •Dinhā | n. | دینها: ادیان | religions | Religionen | religions | 0.0 | ||
| •Zenhār | n. | زینهار: زنهار,امنیت، پناه از خطر
زینهار: امنیت; محافظت |
security; shelter
protection |
Sicherheit
Schutz |
sécurité; abri
protection |
Ϣiki-En |
1.0 | |
| •Zinhār | n. | زینهار: مهلت
زینهار: امنیت; محافظت |
respite
protection |
Aufschub
Schutz |
répit
protection |
ϢDict-Pâ Ϣiki-En _Dehxodâ
Ϣiki-En |
1.0 | |
| •Bezenhār | بزنهار: امن | secure | sicher | sûr; sécuriser | 1.0 | |||
| •Martanhā | b. | مرتنها: مگرتنها; صرفا; محضا | merely; but only | lediglich; bloß | simplement | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Nehāzidan -> nehāz | k. | نهازیدن: توهم داشتن | to delude | täuschen; irreführen | tromper; leurrer | _Dehxodâ ϢDict-Pâ | 1.0 | |
| •Zenhārin | n. | زنهارین: امنیّتی | security- | Sicherheits- | sécurité- | 1.0 | ||
| •Farnahādan | فرنهادن: وضع کردن | define; to specify; to apoint | festlegen | définir; fixer | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | ||
| •Hamnehādan -> hamnehā | k. | همنهادن: ساختن زیرساختارها; ساختن بخشهایِ سازندهیِ یک چیز | to compose | komponieren | composer | Mehrbod i Vâraste Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Arznehād | z. | ارزنهاد: چیزیکه دارای ارزش و اعتبار باشد | credible | glaubwürdig | crédible | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Dādnehād | n. | دادنهاد: لایحه | [legal] bill | Gesetzesvorlage | facture juridique | Mazdak i Bâmdâd | پیشنهاد دادیک ~Mazdak | 1.0 |
| •Āsmānhā | n. | آسمانها: سماوات | skies | Himmel | ciels | 0.0 | ||
| •Basātanhā | بساتنها: فقط; منحصرا | solely; just | nur; bloß | seulement; uniquement | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | ||
| •Pādnahāde | n. | پادنهاده: گونهای از خویشاوندی آکوردها بر پایهی فاصلهی سوم | counter parallel chord | Gegenklang | accord contraparrallèle | Bamdad Khoshghadami | 1.0 | |
| •Arznehādan -> arznehā | k. | ارزنهادن: ارزش دادن; بها دادن | to give credit | Kredit geben; anerkennen | accorder du crédit | 1.0 | ||
| •Parānahāde | n. | پرانهاده: گونهای از خویشاوندی آکوردها بر پایهی فاصلهی سوم | parallel chord | Parallelklang | accord parallèle | Bamdad Khoshghadami | پیشوند «پرا» دارای ریشه یکسان با پارا در زبانهای اروپایی است و به چم همراستا، در کنارِ ، به دور و ... است. و این همان پیشوند بکاربردهشده در واژهی پاراللِل است. آکورد پرانهاده آکوردی است که در کنار و یک سوی آکورد مهادین نهادهشدهاست (قرار دارد). ~بامداد خوشقدمی | 1.0 |
| •Pišnehādan -> pišnehā | k. | پیشنهادن: پیشنهاد کردن | to suggest | vorschlagen | suggérer | Ϣiki-En _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Cešmnehādan -> cešmnehā | k. | چشمنهادن: مراقبت کردن; مواظبت کردن | to take care | aufpassen | prends soin | Dehxodâ | 1.0 | |
| •Tarānehādan -> tarānehā | k. | ترانهادن: مقدم وموخر کردن; قلب کردن | to transpose | transponieren | transposer | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Rajestānhā | n. | رجستانها: مناطق | regions | Regionen | les régions | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Nehoftan -> nehob | k. | نهفتن: پنهان کردن | to hide | verstecken | cacher | _Dehxodâ ϢDict-Pâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Farābarnehādan -> farābarnehā | k. | فرابرنهادن: پدیدار شدن ویژگیها و زابهای نو از برهمنهاد پاریزگان (particles) | to supervene [phi.] | hinzutreten [phil.] | survenir [phil.] | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Tahkārbar | n. | تهکاربر: کاربر نهایی | end user | Endbenutzer | utilisateur final | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Bigāneābād | بیگانهااباد: غربت | roving; roaming | umherstreifend | errant; nomade | Ϣiki-En Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | ||
| •Farābarnehādegih | n. | فرابرنهادگی: پدید آمدن زابهای نو از اندرکنش لایههایِ زیرین | supervenience | Supervenienz | survenance; supervenience | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Heštan -> hel | k. | هشتن: ترک کردن
هشتن: گذاشتن; نهادن |
to leave; to abandon
to pose; to put; to set |
verlassen
setzen; stellen; legen |
quitter; abandonner
poser; mettre |
Ϣiki-En Ϣiki-En _Dehxodâ Ϣiki-En |
1.0 | |
| •Yegāne | n. | یگانه: بی مانند; تنها | unique | einzigartig | unique | 1.0 | ||
| •Farjāmin | z. | فرجامین: نهایی; پادواژهیِ آغازین | final; aftermost | letzt; hinterst | final; dernier | _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Benāmidan -> benām | k. | بنامیدن: نام نهادن; توصیف و مشخص کردن | to denominate | benennen | dénommer | Ϣiki-En _Dehxodâ | یکی رنج ره را بنامیده گنج - یکی گنج خود را بخوانیده رنج | 1.0 |
| •Bāftāridan -> bāftār | k. | بافتاریدن: نهادن (کنش, زمینه, فرهشت) در بافتار | to contextualize | kontextualisieren | contextualiser | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Vargoftan -> varguy | k. | ورگفتن: سخنی را نقل بیان کردن جوریکه واژه به واژه یکسان نباشد و تنها معنی را برساند; ترجمه و تفسیر کردن; ترجمهیِ آزاد; | to paraphrase | paraphrasieren | paraphraser | Ϣiki-En Ϣiki-De _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Tis | n. | تیس: مورد
تیس: چیز |
item
thing |
Artikel
Sache; Ding |
article; item
chose |
|
پیشنهاد مزدک | 1.0 |
| •Ābān | n. | آبان: سیارهیِ نپتون; ایزد آبها | neptune | Neptun | Neptune | _Dehxodâ Ϣiki-En Ϣiki-De | نپتون و اورانوس در کهن شناخته شده نبودند چون نمیشد بی تلسکوپ دید شان. از اینرو نپتون و اورانوس نمیتوانند نام کهن ایرانی داشته باشند ولی میتوان نام همتا به آنها داد که نپتون همان آبان، و اورانوس همان آسمان است. ~Mazdak |
0.0 |
| •Nufe | n. | نوفه: اختلال; نویز; پارازیت | noise | Geräusch; Lärm | bruit | Ϣiki-En _Dehxodâ ⚕Heydari | من واژه نوفه به جای نویز را در کتابهای که در دهه ۶۰ خورشیدی به فارسی برگردانده شده، دیده بودم. (برای نمونه: خطوط، امواج، و آنتنها برگردان: آلن باغداساریان، احمد حاجی فریروز آبادی ~mm |
1.0 |
| •Meyn | b. | مین: بین | middle | Mitte | milieu | در دژپول، به «بِین» (عربی) میگویند «مِین» که به گمان همان «میان» است با کمی گویش خوزی. بهجای بین، مابین و فیمابین، همواره «میان» فارسی پیشنهاده شده، اما در جاهایی که وزن و آهنگ یکسان با «بین» نیاز است، (در چکامهها و مَتَلها) ، «مِیْن» meyn جایگزین بهتریست. ~Armin Hopes |
1.0 | |
| •Ayāft | n. | ایافت: محدوده | range | Bereich | gamme | Avestā | تیرایافت برای تیر و گلوله در پهلوی ~Nader Tabasian از آنجا که ایافتن دیس کهن یافتن است: تیریاب همان آیافت به تنهایی هم میشه. =attain ( ریخت کهن یافتن) ~Mazdak |
1.0 |
| •Sartāz | n. | سرتاز: هجوم; شروع[ناخواستنی] | onset | Beginn | début | Mehrbod i Vâraste | این تنها سرتاز گرفتاریها بود … ~Mehrbod | 1.0 |
| •Nāmbahā | n. | نامبها: شهریه | tuiton | Tuiton | tuiton | Mazdak i Bâmdâd | شهر(عربی) = ماه ( زمان) در بیخ شهریه همان ماهانه میچمد ولی امروزه برای نمونه میگویند: شهریه سالانه! یا شهریه یک ترم دانشگاه و ... پس باید واژه ای هامگیر می یافتم و نامبها پولی است برای نامنویسی ٬چه کنون برای دبستان یا دانشگاه یا هر نهاد دیگر . ~Mazdak |
1.0 |
| •Šastār | n. | شستار: اسلحه | weapon | Waffe | arme | vedabase.net _Dehxodâ Ϣiki-En | در میان پارسیان هند و پیروان آذرکیوان که برخی واژه های کهن پارسی را از فراموشی هزاره ها بوخته اند٬ به سلاح٬ شستار یا شستره سهاسترا =شِاپُن گفته میشود و آن سلاحی است که در دست گرفته میشود. به سلاح ساز هم میگویند شستارکار. من این واژه را از آنها فراگرفتم گمان من این است که شاید این واژه با انگشت شست در پیوند باشد چون روی دستی بودن این اسلحه پافشاری میشود. ~Mazdak |
1.0 |
| •Tavānxwāh | z. n. | توانخواه: معلول | disabled; invalid | Behindert | handicapé; invalide | Ϣiki-En Ϣiki-De Ϣiki-En Mazdak i Bâmdâd | دادخواه کسی است که جویای داد است چون آنرا ندارد! وامخواه هم پول ندارد یاکم دارد توانخواه هم توان ندارد یاکم دارد و آنرا میجوید به همین سادکی، از آوردن کم و کاست و بی خودداری کرده ایم و به این آدمها ارج هومنی (انسانی) نهاده ایم ~Mazdak |
1.0 |
| •Xumāye | n. | خومایه: مزاج | temprament | Temprament | temprament | Mazdak i Bâmdâd | تمپرامنت خوی سرشتین و جانوری است ( که همیشه چیز خوبی نیست) که در پی فرهنگیدن درزیر لایه ی خوی همبودین و فرهنگی پنهان میگردد ( گاهی در برخی «فرهنگ» ها هم جانوری تر میشود !). از اینرو «مایه» ~Mazdak |
1.0 |
| •Farāforuš | n. | فرافروش: حراج | sale | Verkauf | vente | Mazdak i Bâmdâd | فرافروش میتواند هر دو فرایافت را بپوشاند ١- فروختن به فراترین بها ٢- بسیار فروختن = فروختن انبوه (ارزان) برای همین ، این را پیشنهادیم که برای حراج یک واژه باشد ~Mazdak |
1.0 |
| •Ātašxān | n. | آتشخان: مشعل | torch | Fackel | torche | Mehrbod i Vâraste | آتشخان آتشواره پسوند -واره (-oid) برای دستگاه ها و چیزهایی اند که ساختگی و همانند چیزهای مهادین اند. مانند ماهواره٬ ( چیزی ساختگی/برگرفته که خود ماه نیست ولی گونه ای ماه است) گاهواره (گهواره) سنگواره٬ گوشواره٬ دستواره ( عصا) برای نمونه٬ برای آندروئید پیشنهادیم: آدمواره فاشیستوئید= فاشیستواره ---- مشعل= جایگاه شعله ( چم مهادین = آتشدان/چراغدان/آتشخان) مانند مطبخ = جایگاه طبخ = آشپزخانه ~Mazdak |
1.0 |
| •Faraxmidan -> faraxm | k. | فرخمیدن: دقت کردن | to concentrate; to focus | konzentrieren | concentrer | _Dehxodâ Ϣiki-En Ϣiki-En ϢDict-Pâ | مهربد کیارنگ، کار واژه ی فَرَخمیدن یا فَرخمیدن به مینوی یا مانک جدا کردن چیزی از چیزی، مانند جدا کردن هسته ی پنبه از خود پنبه و چم دیگر آن دقت کردن و کوشش در کاری; پس دقت در نهاد(درون)این کارواژه نهفته است. ~بهمن | 1.0 |
| •Zinpiš | زینپیش: قبلا; پیش ازین | already | bereits | déjà | زینپیش را در چامه پارسی داشتیم: زینپیش، شاعرانِ ثناخوان، که چشمشان در سعد و نحس طالع و سیر ستاره بود، بس نکتههای نغز و سخنهای پُرنگار گفتند در ستایش این گنبد کبود. اما، زمین که بیشتر از هرچه در جهان شایستۀ ستایش و تکریم آدمی است، گمنام و ناشناخته و بیسپاس ماند. ... سایه ~MM |
1.0 | ||
| •Pardise | n. | پردیسه: پارک | park | Park | parc | Masoumeh Hanifehzadeh Mazdak i Bâmdâd Mehrbod i Vâraste | نزدیکترین برابر park کدام است, بوستان, گلستان, باغ, و یا شاید پردیس؟ بوستان = جاییکه بوی خوش و گلهای خوش بو باشند. ~مهربد بگمان من پردیس است. باغ برای کاشت درختان میوه بکار میرود. بوستان یک پهنهء طبیعی است. گلستان هم تنها گل + ستان است. پردیس یک باغ دستساز بوده که مهرازی میشده. ~Masoumeh Hanifzadeh بهتر است پردیسک یا پردیسه بگوییم که با پردیس(فردوس) همنام نشود. ~Mazdak |
1.0 |
| •Tapāhang | n. | تپاهنگ: ریتم; وزن; آهنگ موزون | rhythm | Rhythmus | rythme | Mazdak i Bâmdâd | ریتم (ضرب..) با گونه ای تپش نیز میتواند نمایانده شود و من با نمونه برداری از دوستمان که سنگاهنگ را پیش نهاد میگویم تپاهنگ . چود تپ تپ یا تاپ تاپ هم یک جور ضربه را بیاد میاورد. | 1.0 |
| •Durkarān | n. | دورکران: افق | horizon | Horizont | horizon | Avestā | برای افق در اوستا واژه ی دورکران را پیدا کردم که از کران باریک بینانه تر مفهوم را می رساند ~ Amin Keykha اگر به یاد بدارید به این رسیده بودیم که «دورکران» کمی ناجور است چون آمایش «دورکرانهایِ دور[دست]» بخوبی کار نمیکند, ازینرو «افکران» را گزیدیم. ~ مهربد درسته٬ ولی واژه ی خوشگلی بود! ~Mazdak |
1.0 |
| •Bardāxtan -> bardāz | k. | برداختن: نتیجه نهایی دادن; سود کردن | to pay off | tilgen; auszahlen | rembourser; payer | Mehrbod i Vâraste | برای payment داریم «پرداخت» ولی واژهیِ خوبی برای «payoff» نداریم و گاه از همین «پرداخت» بهره میگرند. نگرش من این است که از کارواژهیِ «برداختن = to pay off» برای این بهره بگیریم. کارواژهیِ دیگر پیشنهادین «افداختن» بود, ولی میان ایندو با اندک برگزیدگی برداخت را بهتر دیدم. ~مهربد |
1.0 |
| •Bartāxtan -> bartāz | k. | برتاختن: بسیج شدن; رویارویی کردن; مقابله کردن | to tackle | angehen | aborder; s'attaquer à | Dehxodâ Mazdak i Bâmdâd | این واژگان angehen/tackle بیشتر یک چم بسیج و یک آغاز برای رویارویی یا انجام کار است (پیشوند an در آلمانی پـُرگه چنین چمی دارد، برای نمونه sprechen = سخن گفتن، ولی ansprechen = آغاز سخن گفتن با یک کسی ، بسوی کسی رفتن و با وی سخن آْغازیدن.) پس در اینجا هم چمی نزدیک به بسوی چیزی براه افتادن یا بسوی او رفتن را آغازیدن که یا برای رودررویی است یا جنگ است یا یافتن یک راه گشایش است و ... پیشوند فراخور این an در اینجا میتوان همان بر باشد که از جای برخاستن و آغاز و اینها را یادایند میسازد و برای رفتن به رودررویی، تاختن درخور است: روی هم برتاختن. بیایید نخست این پرسمان را برتازیم = Let us tackle this problem first ~Mazdak |
1.0 |
| •Coparākanih | n. | چوپراکنی: شایعه پراکنی | gossip | Klatsch | potins | این gossip آمیزه ای از همه اینهاست با درسد بالای چوپراکنی ~Mazdak |
1.0 | |
| •Farāforuxtan -> farāforuš | k. | فرافروختن: حراج کردن | to auction | versteigern | vendre aux enchères | Mazdak i Bâmdâd | فرافروش میتواند هر دو فرایافت را بپوشاند ١- فروختن به فراترین بها ٢- بسیار فروختن = فروختن انبوه (ارزان) برای همین ، این را پیشنهادیم که برای حراج یک واژه باشد ~Mazdak |
1.0 |
| •Sanjāftan -> sanjāb | k. | سنجافتن: سنجابیدن; احتکار کردن | to hoard | hamstern | amasser; thésauriser | Mahmood Moosadoost | اگر بپذیریم، یکی از ویژگیهای سنجاب مانند هامستر (موش خرمایی) ذخیره کردن آذوقه است، شاید بتوان کارواژه سنجابیدن را پیشنهاد. + در آلمانی کارواژه هاَمسترن (هاَمستر+ن) به چم احتکار کردن است. ~mm |
1.0 |
| •Kažpeymān | z. n. | کژپیمان: خائن | perfidious; betrayer | treulos; Verräter | perfide; traître | Mazdak i Bâmdâd | خیانت برابر با فریب و حیله و ناراستی و دروغ دشمنی و دغابازی و ........ نیست. خائن کسی است که در نَما، دوست و یاور بنماید و پیمان (گفتاری، همکاری و دوستی ..) بسته باشد ولی در هنگامی که بهای پیمان را از وی درخواهند، آنرا بشکند. درست است که اینکار دربردارنده ی اندی از فریب و ناراستی و دروغ و دشمنی میباشد ولی با این فرایافت ها یکی نیست. خیانت را کسی میتواند بکند که دارای پاسخوَری در برابر یک پیمان و زینهار و .. باشد و نه کسی که هیچ پیمانی نبسته و تهی از پاسخوَری است. بر این پایه به خائن میشود گفت کژپیمان و خیانت همان کژپیمانی است خیانت در امانت = کژپیمانی در پیمانسپرده ~Mazdak |
1.0 |
| •Gozārand | n. | گزارند: محمول | predicate | Prädikat | prédicat | Mazdak i Bâmdâd | گزارند: کمی مانند تصمیم گیرنده و کمی همانند گزاره (که یا درست است یا نادرست) ~Mazdak اگر به چمهای گوناگون Prädikat، چه در ارزشگزاری باده، چه گزارش در باره نهاد گزاره (در دستور زبان) هم بنگریم، گزارند همتای درخوری به نگر میرسد. http://www.duden.de/rechtschreibung/Praedikat#Bedeutung4 ~mm |
1.0 |
| •Porāvand | n. | پراوند: - | complex | Komplex | complexe | Mazdak i Bâmdâd | از دیدگاه دستوری واژه ی «پیچیده» جایگاه کارگیر( مفعولی) را دارد و از بن گذشته درست شده و میشود همتای دستوری complicated دانست. از دید چمیک هم پیچیده را میتوان برابر دشوار (از دید گرهمندی) شمرد که چم مهادین complicated میباشد. ولی comlex تنها به پیچیدگی از دید شمار بالای بخشهای سازنده یک سامانه گفته میشود و به بایستگی دشواری را نمیرساند و در پارسی میشود به آن گفت: پُراوند این یک سامانه ی پراوند است این یک پرسمان پیچیده است ~Mazdak |
1.0 |
| •Āzaraxš | n. | آذرخش: صاعقه; برق; رعد و برق | thunderbolt | Blitz | coup de tonnerre | Dehxodâ | ( برای اسبهای تندرو هم میگفتند. در عربی هم «براق» اسبی است که پیامبر اسلام را به فراز آسمانها برد) صاعقه= برقی است که مایه ی آتشسوزی میشود= آذر+ رخش = آذرخش تندر هم همان رعد است که تنها سدای این پدیده است. رخش همچنین با درخش همریشه است. ~Mazdak |
0.0 |
... [44 entries omitted]