| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Mardomin | z. n. | مردمین: عمومی | public | Öffentlichkeit | public | Mehrbod i Vâraste | با جداسازی مردمی از مردمین, میتوانیم از مردمی در جایگاه درست آن که «بشریت» باشد نیز بهره بگیریم. ~مهربد | 1.0 |
| •Mardomāmiz | مردمامیز: خوش مشرب | sociable; genial | gesellig; freundlich | sociable; affable | Dehxodâ | 1.0 | ||
| •Mardomfarib | n. | مردمفریب: عوام فریب | demagogue | Demagoge | démagogue | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Mardompasand | n. | مردمپسند: عوام پسند; خلق پسند | popular | Beliebt | populaire | Dehxodâ | 0 | 1.0 |
| •Mardomnāmiz | مردمنامیز: کسیکه با مردم نجوشد | unsociable; aloof | ungesellig; distanziert | insociable; distant | 1.0 | |||
| •Mardomsālār | n. | مردمسالار: دموکرات | democrat | Demokrat | démocrate | Ϣiki-De Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Mardomsālārih | n. | مردمسالاری: دموکراسی | democracy | Demokratie | démocratie | Ϣiki-De Ϣiki-Pâ _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Mardompasandānih | n. | مردمپسندانی: عامه پسند سازی | popularization | Popularisierung | vulgarisation | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Mardompasandāndan -> mardompasandān | k. | مردمپسنداندن: عامه پسند کردن | to popularize | popularisieren | populariser | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Zādbon | زادبن: ملت = مردم، زاد + بــُن | nation | Nation | nation | _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | ||
| •Ažhān | z. | اژهان: مردم کاهل و باطل; جمند | lazy and idle people | faule und müßige Leute | gens paresseux et oisifs | _Dehxodâ Dehxodâ | اشو گفت آنکه می بینی روانش بدی اندر جهان کار اژکهانش زراتشت بهرام |
1.0 |
| •Barābarixwāhih | n. | برابریخواهی: انگارهشناسیِ برابریخواهی که در پیِ برابرسازی میان دستهای یا همهیِ مردمان میباشد | egalitarianism | Egalitarismus | égalitarisme | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Bišine | n. | بیشینه: أكثر | major | Haupt | majeur | majority of people = بیشینه ی مردم ~Mazdak | 1.0 | |
| •Vād | واد: اصل; ایل و تبار; بنیاد | origin; lineage; foundation | Ursprung; Abstammung; Grundlage | origine; lignée; fondation | پسوند یا واژه ی واد = اصل، ایل و تبار، بنیاد برای نمونه: خانواده = خانه + واد+ ه = بنیاد و اصل و مردم درون یک خانه هفتواد = هفت ایل ( هپتالیان مغول) کدواده = بنای دیوار عمارت و خانه را گویند. کشواد ( نام پهلوان شاهنامه ای:) ~ (شاید) = کشانی از نژاد کشان ( کوشانی) ~Mazdak |
0.0 | ||
| •Hāmvand | z. | هاموند: قابل فهم عوام; برای عوام | exoteric | exoteric | exotérique | Mehrbod i Vâraste | وند پسوند وابستگیست همچون شهروند, در اینجا آنچه برای همگان و مردمدریاب باشد. ~مهربد | 1.0 |
| •Vāde | n. | واده: اصل و بنا و مادهیِ هرچیز; خانه+واده=خانواده | basis; principle | Grundlage; Prinzip | base; principe | Ϣiki-En ϢDict-Pâ _Dehxodâ Ϣiki-En | پسوند یا واژه ی واد = اصل، ایل و تبار، بنیاد برای نمونه: خانواده = خانه + واد+ ه = بنیاد و اصل و مردم درون یک خانه هفتواد = هفت ایل ( هپتالیان مغول) کدواده = بنای دیوار عمارت و خانه را گویند. کشواد ( نام پهلوان شاهنامه ای:) ~ (شاید) = کشانی از نژاد کشان ( کوشانی) ~Mazdak |
1.0 |
| •Zāfarrān | n. | زافران: زعفران | saffron | Safran | safran | Ϣiki-En | زای(=بچه، جنین) + پرّاننده -> زای پـَــرّان-> زاپـَران-> زافـَران-> زعفران; گــُـلی است كه مردم بدان زاپرّان گفتند چون می دانستند كه خوردن آن، پرّاننده ی زای (ساقط جنین) است. ~بهمن حیدری | 1.0 |
| •Forugaštan -> forugard | k. | فروگشتن:
فروگشتن: غرق شدن |
to explore; to travel throughly
to go under |
erkunden; bereisen
untergehen |
explorer; parcourir
sombrer; couler |
Dehxodâ
Dehxodâ |
یکی از چم های پیشوند فرو، همان سراسر و تا به پایان (کلّ و تمامی) است . مانند فروگرفتن (مصادره-اشغال)= گرفتن همه جا/ همه چیز فروگشتن : اگر گشتن را همان سیر و سیاحت بگیریم، میشود سراسر چیزی را گشتن و گردیدن . اگر گشتن را برابر شدن بگیریم، این فرو به چم پایین است و میشود غرق شدن یا پنهان شدن و .... اینهایی که در آنها فرو برابر سراسر و تا به پایان است، نیاز به کارگیر دارند: چنگیز چین را فروگرفت او خراسان را فروگشت و مردم نیشابور را فروکُشت. فرستاده، نامه ی را بر پادشاه فروخواند ... آنجایی که گشتن برابر شدن است کارگیر نیاز نیست: کیخسرو در میان برف البرزکوه فروگشت ( غیب شد/غرق شد) ~Mazdak |
1.0 |
| •Ravešmandāne | b. | روشمندانه: علی القاعده | typically | in der Regel | typiquement; en règle générale | Mehrbod i Vâraste | این همان In der Regel آلمانی برابر typically انگلیسی است و پیوند چندانی با rule ندارد. ببشتر بچم نورمال است normalerweise و نورمال در پارسی برابر بهنجار و هنجار برابر راه و روش ( معمول و پذیرفته) است. پس میشود بجای علیالقاعده٬ روشمندانه یا روامند هم گفت ( هردو از رفتن) نمونه کاربرد: نمایندگان مردم (که علی القاعده باید نماینده مردم باشند و خواسته های آن ها را پیگیری کنند) بدنبال مسایل دیگر رفته اند. ~Mazdak |
1.0 |
| •Jargezabān | n. | جرگهزبان: زبان ویژهیِ یک گروه و جرگه | jargon | Jargon | jargon | Dehxodâ Sony Hamedanchi | جرگه = جمعی از مردم؛ پس شاید جرگه سار یا جرگه زبان شاید برای جارگن خورند باشد. ~sony |
1.0 |
| •Setāmidan -> setām | k. | ستامیدن: اعتماد کردن | to trust | vertrauen | confiance | Mazdak i Bâmdâd | <<در پهلویک کارواژهیِ «اپستامیدن / apestāmidan» را داریم به چم "اعتماد کردن / to trust".>> ~مهربد سـَتامیدن [setāmidan] اگر بنگریم که این کارواژه از دو بخش ape + stamidan باشد و ape ( = به امروزی ) ، میتوان گفت (چیزی را) بستامیدن یا به سادگی سـِتامیدن ('به' چیزی) : مردم او را میبستامند = مردم به او می ستامند در پارسی واژگانی که با es، ... آغاز میشدند میتوانند بگونه Se ... نیز ورتیده شوند: مانند : استاره = ستاره اسپاس= سپاس اسپاس = سپاش اُشتـُر = شـُتـُر اِیزد = یـَـزد... پس اگر اپستامیدن تا به امروز برجای می ماند، میشد بستامیدن یا سـِتامیدن، مانند اپسپوردن، که شده سپردن ~Mazdak |
1.0 |
| •Hāmgoriz | n. | هامگریز: غیر عادی; آدم غریب | eccentric | Exzenter; Exzentriker | excentrique; excentrique (tech.) | Mazdak i Bâmdâd | واژه ی هام با مردم دگرسان است و عوام را بیشتر میرساند و چیزی که جدا از پسند هامیانه باشد را شاید بتوان با هامگریز بهتر واوشت ( Vāveštan = توصیف نمودن) . + برای نمونه در زمان ساسانیان ، چند دبیره ی پهلوی بود که نام یکی «هامدبیره» بود و آُن، الفبایی بود که مردم هامی بدان مینوشتند ~Mazdak |
1.0 |