| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Mânand | b. | مانند: مثل | like | wie | comme | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Mânandeš | n. | مانندش: شبیهسازی شده | simulation | - | - | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Hamânand | z. n. | همانند: مشابه | similar | ähnlich | similaire | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Bimânand | z. | بیمانند: بی نظیر; بی بدیل | matchless | unübertrefflich | sans pareil; incomparable | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Mânandidan -> mânand | k. | مانندیدن: مانندی کردن; شبیهسازی کردن | to simulate | - | - | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Mânandestan -> mânand | k. | مانندستن: مانندی کردن; شبیهسازی کردن | to simulate | - | - | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Hamânandidan -> hamânand | k. | همانندیدن: همانندی کردن; تشبیه کردن | to make similar | ähnlich machen | faire semblable | 1.0 | ||
| •Âšinvâre | n. | آشینواره: بیضی مانند | ellipsoid | Ellipsoid | ellipsoïde | 1.0 | ||
| •Hamânandzâyi | n. | همانندزایی: تولید مثل | reproduction | - | - | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Hamând | z. | هماند: مانند; شبیه | similar | ähnlich | similaire | Ϣiki-En MacKenzie | 1.0 | |
| •Âšinvâregi | n. | آشینوارگی: بیضی مانندی | ellipsoidal | ellipsoidisch | ellipsoïdal | 1.0 | ||
| •Mânestegi | n. | مانستگی: شباهت; همانندی | resemblance | Ähnlichkeit | ressemblance | Ϣiki-En _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Yegâne | n. | یگانه: بی مانند; تنها | unique | einzigartig | unique | 1.0 | ||
| •Til | n. | تیل: نقطه; مانند تیله | point | Punkt | point | Ϣiki-En Dasâtir Dehxodâ ϢDict-Pâ Ϣiki-Pâ _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Xajak | n. | خجک: نقطه; مانند تیله | point | Punkt | point | ϢDict-Pâ Ϣiki-En _Dehxodâ Ϣiki-Pâ | 1.0 | |
| •Haj | z. | هج: راست و ایستاده مانند ستون | upright | aufrecht | droit | ϢDict-Pâ Ϣiki-De Ϣiki-En _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Âkardan -> âkon | k. | آکردن: کار را به مانند پیش کردن | to undo | - | - | MacKenzie | 1.0 | |
| •Hamgereftegi | n. | همگرفتگی: انقباض مانند انقباض عضلات | contraction (muscle contraction) | - | - | 1.0 | ||
| •Gerânsangi | n. | گرانسنگی: ( مزدائیک) مانند گرانسنگی بیکرانگی | cardinality | Kardinalität | cardinalite | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Pâyvâre | n. | پایواره: پای مصنوعی, مانند ماهواره (قمر مصنوعی) | prosthetic leg | Beinprothese | jambe prothétique | 1.0 | ||
| •Varteš | n. | ورتش: تفاوت ریز; چیزیکه اندکی دگرسان از همجنس/همانند خود باشد
ورتش: واریاسیون; فرایند ورتیدن (تغییر کردن) |
variation
variation |
Variation
Variation |
variation
variation |
Ϣiki-En
Ϣiki-En ~Avestâ |
1.0 | |
| •Râstkiš | ارتودوکس: به روش بنیادین و کهن، مانند مارکسیسم ارتودوکس | orthodox | orthodox | - | Dâryuš i šurih | داریوش آشوری | 1.0 | |
| •Zandbâr | z. | زندبار: هر جانور بیآزار, همچون گوسپند و گاو و همانند; پادواژهیِ تندبار | a docile or tame animal | - | - | Dehxodâ | 1.0 | |
| •Digafzâr | n. | دیگافزار: ادویه; چاشنی; دیگ ابزار. افزار دیگ را گویند یعنی آنچه در دیگ طعام ریزند از نخود و کشمش و بادام و مانند آن | spice; condiment | - | - | Ϣiki-En Dehxodâ _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Rivdâneš | n. | ریودانش: شبه علم; آنچه که مانند دانش به نگر آید ولی دانشیک نباشد | pseudoscience | Pseudowissenschaft | pseudoscience | Ϣiki-En Ϣiki-Pâ | 1.0 | |
| •Dânešnomâ | n. | دانشنما: شبه علم; آنچه که مانند دانش به نگر آید ولی دانشیک نباشد | pseudoscience | Pseudowissenschaft | - | Ϣiki-En Ϣiki-Pâ | 1.0 | |
| •Rigâb | n. | ریگاب: واحه; واحه عربی نیست، مصری است و نام ویژه آبادی هایی ویژه ی همان شمال آفریکاست. بر این پایه نیاز به بازگردان ندارد. خود واژه ی oasis از همین واژه ی حامی ( مصری) اوآحا آمده است. اگر بخواهیم در پارسی برای آن همانندسازی نماییم، میشود " ریگاب" ~Aria | oasis | - | - | Ϣiki-Pâ Ϣiki-En Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Fâmtan | n. | فامتن: (زیستشناسی) ساختاری رشتهای (یا ریسمان مانند) که درهستهیِ یاختهٌ سرگرم بخشش دیده میشود و ترابرِ دادههای ژنتیکی است. برابر این واژه در زبان انگلیسی Chromosome می باشد که خود از زبان آلمانی آمده و به چهرهیِ Chromosom نوشته می شود, که آن نیز خود از دو واژهیِ Chromo و some برساخته شده است: پیشوند Chromo از واژهیِ یونانی Khroma، به چم رنگ (همتراز فام)، و پسوند some از واژهیِ یونانی Soma، به معنی تن. | chromosome | Chromosom | chromosome | Ϣiki-En Ϣiki-Pâ | 1.0 | |
| •Afhešt | n. | افهشت: نشانی از مبداء; آفست | offset | Offset | offset | Mazdak i Bâmdâd | افهشت افهشتن مانند افسردن ~مزدک |
1.0 |
| •Porfarâvard | n. | پرفرآورد: پرحاصل | productive | - | - | Mazdak i Bâmdâd | مانند پرشیر, پرمایه ~مزدک | 1.0 |
| •Âšin | n. | آشین: بیضی | ellipse | Ellipse | ellipse | Bahman i Heydari Mehrbod i Vâraste Dehxodâ | آستینه(آسینه) یا آشتینه(آشینه) به چم تخم مرغ(بیضه) است.بیضه شد بیضی با گرته برداری می شود آستینی(آسینی) یا آشتینی(آشینی)./بیضی=آسینی ~بهمن حیدری چجور است این را ساده کنیم, بگوییم آشین = بیضی (زاب), آشینه = بیضی دیس (نام). تا جایکیه در دهخدا میتوان دید آشینه همان بیضه است, پس آشین میتواند بیضی باشد. مانند پوک و پوکه. ~مهربد |
1.0 |
| •Sefr | n. | صفر: | zero | Null | zéro | ریشه واژه صفر چیست؟ عربیست؟ پارسیست؟ یا از زبان دیگری وارد عربی شده و سپس به پارسی آمده؟؟ ~Masoud Vosoughfar فرایافتی از زبان سانسکریت ( سونیا = تهی) از راه دریانوردان به عرب رفته و از عرب به فرنگ، مانند Ziffer/Chiffre/Zero/cipher.. ~مزدک |
0.0 | |
| •Dâv | n. | داو: ادعا | claim | Anspruch | revendication | Dehxodâ | داو همان گویشی دیگر از دو ( دویدن ) است. برای نمونه بجای نوبت بازی میگفتند: حالا داو توست: = اکنون تو باید بدوی Your Run ! ، گرچه در بازی دویدن هم نباشد. داوطلب هم همین است، کسی که میخواهد داو/دو در دست او باشد. همچنین ادعا نیز با این واژه همپوشانی دارد برای انیکه کسی که چیزی را میگوید که بیرون از هنجار آروینی ( نورم تجربی) است، از رده (صف) بهنجار ها ( نورمالها) بیرون امده ( مانند یک داوطلب) و دست به دو/داو زده است: Dehkhoda: داو تمامی زدن ؛ دعوی کمال کردن . ادعای تمامی کردن : اورنگ کو؟ گلچهر کو؟ نقش وفا و مهر کو؟ حالی من اندر عاشقی داو تمامی میزنم ( ادعا به سخنی میگویند که بیرون از هنجار آروینی باشد: نمونه : ١- شلوار من مال من است: یک داو نیست چون پُرگاه همیگونه است! ٢- شلوار شما مال من است: یک داو است و من باید پایور کنم ( با کاغذ خرید و ..) که شلواری که تن شماست، از آنِ من است. ) ~مزدک |
0.0 |
| •Gerehnâ | n. | گرهنا: آپوریا | aporia | Aporia | aporie | Mazdak i Bâmdâd | گِرِهـنا [gerehnâ] مانند گندنا/ تنگنا ~Mazdak |
1.0 |
| •Âšine | n. | آشینه: بیضوی | elliptical | elliptisch | elliptique | Mehrbod i Vâraste Dehxodâ Bahman i Heydari | آستینه(آسینه) یا آشتینه(آشینه) به چم تخم مرغ(بیضه) است.بیضه شد بیضی با گرته برداری می شود آستینی(آسینی) یا آشتینی(آشینی)./بیضی=آسینی ~بهمن حیدری چجور است این را ساده کنیم, بگوییم آشین = بیضی (زاب), آشینه = بیضی دیس (نام). تا جایکیه در دهخدا میتوان دید آشینه همان بیضه است, پس آشین میتواند بیضی باشد. مانند پوک و پوکه. ~مهربد |
1.0 |
| •Diftan -> dib | k. | دیفتن: کد کردن | to code | kodieren | coder | Mazdak i Bâmdâd | کـُـد یک جور نوشته آگاهیدار یا دبیره است ( از ریشه ی لاتین codex = نسک قانون) ، شاید بتوان از ریشه ی دبیره ( دپ/دیپی/دب) چیزی یافت مانند ~مزدک |
1.0 |
| •Zâdozây | z. n. | زادوزای: زاد و ولد | bearing | - | - | Mazdak i Bâmdâd | مانند دوخت و دوز؛ ریخت و پاش، گفت و گوی ~mm |
1.0 |
| •Bâyest | بایست: - | should | sollte | devrait | بایست گذشتهیِ بایستن میباشد بمانند should که گذشتهیِ must باشد. ~مهربد | 0.0 | ||
| •Negine | n. | نگینه: مدال | medal | Medaille | médaille | Mazdak i Bâmdâd | نگینه: هر چیز گرانبها چه سنگ و چه فلز که در جایی کار بگذارند. نگینه امروز بکار نمیرود . پس میشود برای مدال گذاشت. از نشان که کاربرد جز مدال فراوان دارد بسی بهتر است . نگینه همچنین داشتن ارزش و بها را هم میرساند و هم اینکه در جایگاه ویژه و والا جای داده میشود. فزون برین نگینه میتواند دارای نگاره باشد٬ درست مانند مدال. ~Mazdak |
1.0 |
| •Gozinand | n. | گزینند: منو | menu | Menü | menu | Mehrbod i Vâraste | گزینند, هم ازینرو که چیزیست که از آن میگزینند, هم نامواژه مانند روند از رفتن. ~مهربد | 1.0 |
| •Fargaštin | z. | فرگشتین: تکاملی | evolutionary | evolutionär | évolutionnister | Mehrbod i Vâraste | پسوند in برای فرگشتین درست است بمانند سرشتین و راستین. ~مهربد | 1.0 |
| •Âzdâš | n. | آزداش: آز+داشن | award | Auszeichnung | prix | Ϣiki-En Ϣiki-De | New persian form not existing, but could be âzdâš or hazdâd | دهیشن (دهش) همان هبه یا کمابیش هدیه و .. است. پاد+دهشن = پاداش = دهش در برابر کاری نیکو = vreward جایزه = ex +wader و ex * = هز ( مانند هزینه ( expense ) پس جایزه یا همان آوارد میشود در پارسی هزدهش یا هزداش ( به همانندی پاداش) ~مزدک |
1.0 |
| •Âgahdel | آگهدل: صاحبدل | - | - | - | Mazdak i Bâmdâd | صاحبدلی به گونه ای عارف بودن و آگاه بودن دل ( بی رنج دانش و پژوهش دانشیک) از درونمایه های پدیده هاست. برای همین گفتم : دلاگاه هراینه میشود همچنین آگهدل هم بجای دلاگاه گفت. مانند دریادل و ... ~مزدک |
1.0 | |
| •Dastmâz | n. | دستماز: وضو | ablution | Ablution | - | در ترکی آذری هتا واژه های کهن پارسی مانده که دیگر در خود پارسی بکار نمیرود٬ مانند : دستماز= دست نماز( = وضو!) ~مزدک |
1.0 | |
| •Nâvsâni | n. | ناوسانی: نوسان; تغییر تکرار شونده | oscillation | Schwingung | oscillation | Ϣiki-En Ϣiki-De | میگویند خود این واژه هم از پارسی به عربی بوده و از آنجا که "ناو"(کشتی) چنین جنبشی داده و به همراه خیزه های اب میجنبیده، به این گونه جنبش فراز و فرود پی در پی، جنبش "ناوسان" = به مانند ناو، گفته اند ( دهخدا) ~مزدک |
1.0 |
| •Âvânâm | n. | آوانام: نام آوا | onomatopoeia | Onomatopoesie | onomatopée | Mehrbod i Vâraste | دستهای از واژهها که از نام آوا برگرفته شدهاند, مانند «خِشخِش» یا «شاریدن» در واژههایی همچون «آبشار». ~مهربد |
1.0 |
| •Xodaki | n. | خودکی: عکسی که کس از خود میاندازد | selfie | Selfie | selfie | Mazdak i Bâmdâd | در سلفى (واژه مورد نظر من) مهم این دو مورد است كه ١-فرد از خودش به تنهایى و یا با چند نفر دیگر ٢-عكس بگیرد. به صورتى: از خود/خودشان + فعل عكس گرفتن Selfie is a self portrait photography بنابراین شاید: عكس خودنگاره ولى خودك هم نو بودن و كوتاه بودن را دارد و هم مثل واژه سلفى فراخ است به متنهاى مختلف راحت تر گره میخورد و در عین حال «خود-سلف» را هم دارد. ~مرجان شیرازی چون سلفی یک واژه ی (زاب ونام) هامساخته و کوتاهیده ی نوازش کرده ( مانند حسنی بجای حسن) میباشد٬ بهتر است بگوییم: خودکی khodaki یک خودکی گرفتم روانتر است تا گفتن : یک خودک گرفتم ~مزدک |
1.0 |
| •Sâzgâr | z. | سازگار: موافق; مساعد | compatible; suitable | kompatibel; geeignet | compatible; adapté | Dehxodâ | سازگاری٬ یاری و موافقت کُـنشمند (active favoring)است و سازواری٬ وفق بیکُنش ( passive favorable) میباشد. سازگار در بیخ٬ چیزی است که شما را همراهی و یاری میکند تا کارتان راه بیفتد. ( گار نشانه ی فعال است: آموزگار=معلم) ≈ adaptive/benevolent مساعد مؤید سازوار چیزی است که به شما در راهتان کنشمندانه کمک نمیکند ولی سنگ راه هم نیست و بساکه همان هستی اش بسود کار و آماج شماست. ( وار #1 نشانه ی دارندگی مانند امیدوار) برای همین٬ سازوار چم برازنده و درخور ( متناسب و مناسب) را هم میدهد. ≈compatible /suitable ~Mazdak |
0.0 |
| •Dirâyin | n. | دیرآیین: رسم و سنت | tradition | Tradition | tradition | Faramarz Bigdelou | به گمانم تراداد برابر شایستهای نیست. بن داد در فرایافتهای گوناگون و کمابیش بیپیوند بهم، کاربرد دارد، دلالت آن به یک فرایافت دیگر، زبان را ناتوانتر میسازد. شاید واژهای آشنا مانند دیرآیینی بیشتر بخت پذیرفته شدن داشته باشد. |
1.0 |
| •Farcin | n. | فرچین: کلکسیون | collection | Sammlung | collection | Mehrbod i Vâraste | از بانو Sony Hamedanchi پیشتر واژهیِ «فرگزین» را برای eclectic داشتیم, اینور میتوانیم بهمانند فرچین (collection) را بداریم, که همسنگ ِ گلچین (selection) هم باشد. ~مهربد | 1.0 |
| •Zerangi | n. | زرنگی: دها | cleverness | Klugheit | - | Dehxodâ | ๏ داهی= زرنگ/ دها = زرنگی : رنگی از هوش در کار دارد چلِوِرنِسس/Kلعگهِت باید دانست که هوشمندی و تیزهوشی و هوشیاری با هم یکسان نمیباشند و هرکدام ویژگی دیگری را میرسانند. ๏ هوشیار : نشانه ها و سیجهای جهان بیرونی را بهتر و بیدار تر دریافت کرده و واکنش درخور نشان میدهد. ๏ هوشمند : دارای هوش "بسیار" است (بیش از ۱۲۰ ئق) و میتواند پرسمانهای پیچیده را پاسخگشایی نماید هرچند بایسته نیست که زود به پاسخ برسد ๏ تیزهوش : کسی است که "زودتر" از همتایان خود به پاسخ پرسمان میرسد ولی نیازانه و همواره از پس پرسمان های پیچیده بر نمیآید. ๏ باهوش: کسی که گول نیست و هوشی در تراز روالمند (۱۰۰ ئق) و شاید کمی بهتر ٬ دارد ๏ تیزویر : کسی است که داده پردازی تند تر به همراه "کاربرد ویر" ( مِمُری) دارد. درست مانند رایانه ای که دارای هارد-درایو تند تری میباشد. همچنین٬ زرنگی و زیرکی یکی نیستند؛ زیرک کمی آبزیرکاه است و در برابر٬ زرنگ کاری تر و کوشا تر است ~Mازداک |
0.0 |
| •Hošyâri | n. | هشیاری: کیاست | alertness | Wachsamkeit | - | Dehxodâ | ๏ کیاست/کیّاس = هوشیاری/هوشیار الِرتنِسس/ذاچهسامکِت باید دانست که هوشمندی و تیزهوشی و هوشیاری با هم یکسان نمیباشند و هرکدام ویژگی دیگری را میرسانند. ๏ هوشیار : نشانه ها و سیجهای جهان بیرونی را بهتر و بیدار تر دریافت کرده و واکنش درخور نشان میدهد. ๏ هوشمند : دارای هوش "بسیار" است (بیش از ۱۲۰ ئق) و میتواند پرسمانهای پیچیده را پاسخگشایی نماید هرچند بایسته نیست که زود به پاسخ برسد ๏ تیزهوش : کسی است که "زودتر" از همتایان خود به پاسخ پرسمان میرسد ولی نیازانه و همواره از پس پرسمان های پیچیده بر نمیآید. ๏ باهوش: کسی که گول نیست و هوشی در تراز روالمند (۱۰۰ ئق) و شاید کمی بهتر ٬ دارد ๏ تیزویر : کسی است که داده پردازی تند تر به همراه "کاربرد ویر" ( مِمُری) دارد. درست مانند رایانه ای که دارای هارد-درایو تند تری میباشد. همچنین٬ زرنگی و زیرکی یکی نیستند؛ زیرک کمی آبزیرکاه است و در برابر٬ زرنگ کاری تر و کوشا تر است ~Mازداک |
0.0 |
| •Pišgu | n. | پیشگو: نبی | oracle | Orakel | oracle | Dehxodâ | دگرسانی سروش با اوراکل این است که سروش یک هستی ایزدی و مینوی است ولی اوراکل ها آدم هایی بوده اند که مانند رمال ها و فالبین های خودمان یک پیشگویی هایی میکرده اند و هنرشان این بوده پیشگویی را جوری بکنند که همه جوره بتوان از ان برداشت نمود و همواره درست از آب در بیاید. ~Mazdak |
0.0 |
| •Sâzvâre | سازواره: ارگانیسم | organism | Organismus | organisme | جاندار زنده; هر ساز و کاری که همانند یک جاندار زنده با برهمکنش همدیگر و دوسویه کار میکند. ~مهربد | 1.0 | ||
| •Sedâvâže | n. | سداواژه: واژه صدا | onomatopoeia | Onomatopoesie | onomatopée | دستهای از واژهها که از نام آوا برگرفته شدهاند, مانند «خِشخِش» یا «شاریدن» در واژههایی همچون «آبشار». | 1.0 | |
| •Sadkis | n. | سدکیس: قوس قزح; رنگین کمان | rainbow | Regenbogen | - | Ϣiki-De _Dehxodâ ϢDict-Pâ Ϣiki-En | میغ ماننده ٔ پنبه ست ورا باد نداف — همت سدکیس درونه که بدو پنبه زنند. بوالمؤید بلخی | 1.0 |
| •Bâmkâri | n. | بامکاری: سقف سازی | roofing | Dachdeckung | toiture | Armin Hopes Nader Tabasian | اینجا به پوششدادن، یا بازسازی بام شیبدار خانه با برگههای پادآب، roofing میگویند. من برای آن «بامگری» را بکار میبرم. ~Armin Hopes بامکاری و بامکار بهتر نیست؟ مانند شوفاژکار و برقکار و آبکار که پیشههایی هستند که با دوبارهسازی سروکاری دارند. ~Nader Tabasian |
1.0 |
| •Âhanpeymâ | n. | آهنپیما: قطار | train | Zug | train | Mazdak i Bâmdâd | برای قطار (ترن) بهتر و زیباتر بود بهمانند هواپیما و فضاپیما و .. میگفتند: آهنپیما ~Mazdak |
1.0 |
| •Farâdâdan -> farâdeh | k. | فرادادن: بیان کردن | to express | ausdrücken | exprimer | Dehxodâ | فراداد = بیان / فراده = بیان کننده فرایافت = مفهوم / فرایاب = مفهوم دهنده فراگرفت = اشغال+تصرف+مصادره+یاد گرفتن فرزام/ فراگیر = اشغال کننده، عمومی ، ... ~مزدک تنها در یک گزاره نگرش خود را به دین *فراده* - در فند هنرپیشگی بازیِ زیرپوستی *فراداد* قدرتمندتری از رل بازیِ نمایشی دارد - واکنش او *فراده* ی سهش درونی اش بود - در سخن گفتن *فراداد* درستی ندارد - هنری که از *فراداد* بی بهره باشد مانا نیست - *فراداد* هنری همانا پیوندِ همسوی سهش، اندیشه و فند است. - در *فرادادن* عقیده اش ناتوان بود - این واژه *فراده* ی این پدیده نیست. - گفته های او *فراده*ی این فرهود است که .... - در هنرهای دیداری برای *فراداد* بیشتر از رژ بهره گرفته می شود تا رنگ اگرچه هنرمندی مانند روتکو از رنگ نیز برای *فرادادنِ* سهش به خوبی سود برده است ~Nader Tabasian |
1.0 |
| •Bâznây | n. | بازنای: فضای کار | leeway | Spielraum | marge de manœuvre | Mazdak i Bâmdâd | بازنا به مانند تنگنا. باز هم بازی را فرا یاد میآورد و هم از گشودگی و باز بودن راه, سخن گویاست. ~مزدک |
1.0 |
... [29 entries omitted]