Pârsig	B.	Negizeš	English	Deutsch	French	P.	Rišešenâsih	Prevalence
•Zamân	n.	زمان: وقت	time	Zeit	temps		واژه‌ی زمان برگرفته از زوروان میباشد که یکی از استوره‌های زرتشتیگری و واژه‌ای سراسر پارسی باشد ~مهربد	1.0
•Zamâne	n.	زمانه: دوران	era; times	-	-	Ϣiki-Pâ Ϣiki-En Ϣiki-En		1.0
•Bazmân	n.	بزمان: میل; خواهش	desire	Begierde	-	Ϣiki-De Ϣiki-Pâ Ϣiki-En _Dehxodâ ϢDict-Pâ		1.0
•Zamânik	z.	زمانیک: زمانی; وابسته به زمان	temporal	temporal; zeitlich	-	Ϣiki-De Ϣiki-En		1.0
•Zamânbar	z. n.	زمانبر: وقتگیر	time-consuming	Zeitaufwendig	long			0.3
•Zamânzad	n.	زمانزد: ضرب الاجل	deadline	Einsendeschluss	date limite	Bahman i Heydari		1.0
•Barzamân		برزمان: وقتشناس	punctual; on time	pünktlich	ponctuel	Mazdak i Bâmdâd		1.0
•Farzamân	z.	فرزمان: زمان واقعی	real-time	echtzeit	temps réél	Mehrbod i Vâraste	فرزمان [farzamân]= زمان فربودین ~مزدک	1.0
•Yekzamân	b.	یکزمان: در یک زمان	synchronous	synchron	synchrone	_Dehxodâ Ϣiki-De Ϣiki-En		1.0
•Gâhšomâr	n.	گاهشمار: زمانسنج گاهشمار: تقویم	clock calender	- Kalander	- calandre	Ϣiki-Pâ Ϣiki-En		1.0
•Zamânbân	n.	زمانبان: ولی عصر	-	-	-			1.0
•Zamânike		زمانیکه: وقتیکه	when	wann	quand			0.0
•Zamânsanj	n.	زمانسنج: تایمر	chronometer; timer	Zeitschaltuhr	-	Ϣiki-En _Dehxodâ Ϣiki-En Ϣiki-Pâ Ϣiki-De		1.0
•Hamzamâne	n.	همزمانه: معاصر	contemporary	Zeitgenosse	contemporain	Ϣiki-En Ϣiki-De		1.0
•Kažzamâni	n.	کژزمانی: آناکرونیسم	anachronism	Anachronismus	anachronisme	Mazdak i Bâmdâd		1.0
•Dirzamân		دیرزمان: طولانی‌ مدت	long-term	langfristig	à long terme			1.0
•Zamânesâz		زمانه‌ساز: ابن الوقت; کسیکه با زمانه و روزگار میسازد و شکایت نمیکند	timeserver	-	-	Dehxodâ		1.0
•Varzmânidan -> varzmân	k.	ورزمانیدن: دادن ماساژ	to massage	Massage	massage	Ϣiki-En		1.0
•Espâšzamân	n.	اسپاشزمان:	spacetime	Raumzeit	spacetime	Ϣiki-En		1.0
•Boland-Zamân		بلند-زمان: مدت طولانی	long-term	-	-			1.0
•Kutâh-Zamân		کوتاه-زمان: مدت کوتاه	short-term	-	-	Ϣiki-En		1.0
•Farâkažzamâni	n.	فراکژزمانی: متاکرونیسم	metachronism	Metachronismus	métachronisme	Mazdak i Bâmdâd		1.0
•Pasâkažzamâni	n.	پساکژزمانی: پاراکرونیسم	parachronism	Parachronismus	parachronisme	Mazdak i Bâmdâd		1.0
•Pišâkažzamâni	n.	پیشاکژزمانی: پروکرونیسم	prochronism	Prochronismus	le synchronisme	Mazdak i Bâmdâd		1.0
•Sâzmânyâfte	z.	سازمانیافته: متشکل	organized	organisiert	organisé			1.0
•Sâzvârein	z.	سازواره‌ین: سازمانی; اورگانیک	organic	organisch	organique	Mehrbod i Vâraste		1.0
•Âzgâr	n.	آزگار: کشیده (بی درنگ) در بردار زمان آزگار: تمام; تخت; کامل	continuous-time entire; complete;	- -	- -	Ϣiki-En _Dehxodâ _Dehxodâ		1.0
•Âzegâr	z.	آزگار: تمام; تخت; کامل آزگار: کشیده (بی درنگ) در بردار زمان	entire; complete; continuous-time	- -	- -	_Dehxodâ Ϣiki-En _Dehxodâ		1.0
•Pangân	z.	پنگان: ساعت; زمانسنج; ساعت آبی	[water] clock	-	-	Ϣiki-Pâ _Dehxodâ ϢDict-Pâ		1.0
•Kâtuziyân	z.	کاتوزیان: روحانیان (زمانه‌یِ ساسانیان)	-	-	-	Bahman i Heydari		1.0
•Kâ		کا: کِی; زمانیکه: کا به خانه آمدم، نبودی	when	wenn	-	~MacKenzie		1.0
•Âyamsâyam	b.	آیم سایم: گاه گاه, با بازه‌های زمانی دور; ندرتا	rarely; seldom	-	-	Ϣiki-En Dehxodâ		1.0
•Sapuxtan -> sapuz	k.	سپوختن: رد کردن سپوختن: تخطی کردن سپوختن: چیزی رابجایی خلانیدن سپوختن: به تعویق انداختن; نه مرگ از تن خویش بتوان سپوخت - نه چشم زمان کس بسوزن بدوخت ~فردوسی	to reject to disobey to penetrate to delay	abweisen übertreten durchdringen -	- - pénétrer -	Ϣiki-Pâ Ϣiki-En _Dehxodâ ϢDict-Pâ MacKenzie ϢDict-Pâ _Dehxodâ MacKenzie Ϣiki-Pâ Ϣiki-Pâ Ϣiki-En loghatnameh.com Ϣiki-En Ϣiki-Pâ MacKenzie ϢDict-Pâ _Dehxodâ		1.0
•Apizâyeš	n.	اپیزایش: اپیژنز: تئوری که در آن تکامل از یک یاخته بدون ساختمان شروع می‌شود و یا رشد تقسیم سلولی از قسمت‌های جدید به‌وجود می‌آید که قبلاً در سازمان سلولی تخم منشاء پیش‌بینی شده نداشته است.	epigenesis	-	-	Ϣiki-En		1.0
•Câštgah	n.	چاشتگه: وعده; زمان خوراک; ناشتا و ناهار و شام، سه چاشتگاه روزانه ی آدمیان میباشند.	meal (time)	Mahlzeit	-	~MacKenzie Dehxodâ		1.0
•Hamišegi	n.	همیشگی: یوند تنگاتنگی با پنداره‌یِ زمان دارد, آنچه در همه‌یِ زمان‌ها باشد; میتواند «هستنده» باشد و بباید «باشنده» نیست.	eternal	-	-	Ϣiki-Pâ Ϣiki-En		1.0
•Jâygah		ن: مکان زمانی ن: =ت	temporal place -	zeitlicher Ort -	endroit temporel -	Dehxodâ	جایگاه (فیزیکی) و جایگه (زمانی) ~مهربد	0.0
•Jâygâh	n.	جایگاه: مکان	place	Ort	endroit	Dehxodâ	جایگاه (فیزیکی) و جایگه (زمانی) ~مهربد	0.0
•Andargir	z.	اندرگیر: دیالکتیک	dialectical	dialektisch	dialectique	Ϣiki-En Ϣiki-De	از آنجا که این واژه چه در گفتگو و چه در پیوند یک جور تاثیر متقابل چرخه ای و نهادینِ پیوسته را نشان میدهند ، میتوان بجای آن (زاب) گفت همدرگیر (همدر همان اندر با ورتش نوین است) بخش درگیر ، همان تاثیر متقابل را نشان میدهد "هم" ، نشانه ی هنباز بودن چند سو در این فرایافت است که بروی هم نشان میدهد که چیزی یا چیز هایی با هم در گیر و دار هستند، نون، چه یک گفت وستیز باشد و چه یک پیوند سازمانی ~مزدک	1.0
•Pulkardan -> pulkon	k.	پولکردن: نقد کردن	to liquidate	liquidieren	liquider	Mazdak i Bâmdâd	پولکرد روانکرد برای پیشگیری از ورشکستگی او ناچار از روانکرد زمینهای خود گردید. من برای فروش و پولکرد داراییهای زمیوند ( زمین + بند = غیر منقول) خود نیاز به زمان دارم ~Mازداک	1.0
•Fraškard	n.	فرشکرد: آخر الزمان	apocalypse	Apokalypse	apocalypse	Dehxodâ	در دین بهی ( نام مهادین دین زرتشتی) به آخرالزمان ویژه ای بنام «فرشکرد» باورمندند. ~Mazdak	1.0
•Agozirâ	n.	اگزیرا: غیر قاطع; بی تصمیم	nondecisive	nicht entscheidend	non décisif	Mehrbod i Vâraste	گزیرا از گـُزیرْدن (تصمیم گرفتن), همچون فریبا از فریفتن. دگرسانی باریکی میان ناگزیرایی (indecisiveness) و اگزیرایی (nondecisiveness) انگاشته شده است. ناگزیرایی‌ زمانی‌ست که کس میان دو یا چند گزینه سرگرم گزیرش و گزینش باشد, هنگامیکه اگزیرایی بازه‌ای‌ست که فرایند گُزیرش به کنار گذاشته شده است. ~مهربد	1.0
•Hâmgoriz	n.	هامگریز: غیر عادی; آدم غریب	eccentric	Exzenter; Exzentriker	-	Mazdak i Bâmdâd	واژه ی هام با مردم دگرسان است و عوام را بیشتر میرساند و چیزی که جدا از پسند هامیانه باشد را شاید بتوان با هامگریز بهتر واوشت ( Vâveštan = توصیف نمودن) . + برای نمونه در زمان ساسانیان ، چند دبیره ی پهلوی بود که نام یکی «هام‌دبیره» بود و آُن، الفبایی بود که مردم هامی بدان مینوشتند ~مزدک	1.0
•Ruzgożâr	z.	روزگذار: کفاف روزانه; بقدر احتیاج روز	per-diem; daily; dailiness	-	-		بهره ٔ تو زین زمانه روزگذاری است بس کن از او اینقدر که با تو شماراست ناصرخسرو	1.0
•Nâgozirâ	n.	ناگزیرا: ناقاطع; بی تصمیم	indecisive	unentschieden; unentschlossen	indécis		زیرا از گـُزیرْدن (تصمیم گرفتن), همچون فریبا از فریفتن. دگرسانی باریکی میان ناگزیرایی (indecisiveness) و اگزیرایی (nondecisiveness) انگاشته شده است. ناگزیرایی‌ زمانی‌ست که کس میان دو یا چند گزینه سرگرم گزیرش و گزینش باشد, هنگامیکه اگزیرایی بازه‌ای‌ست که فرایند گُزیرش به کنار گذاشته شده است. ~مهربد	1.0
•Budobâš	n.	بودباش: اقامت	stay	Aufenthalt	séjour		"بودوباش" در گویش افغانستانی و تاجیکستانی بجای واژه تازی "اقامت"، واژه زیبا و پارسی "بودوباش" بکار برده می‌شود. بودوباش، ترکیب بن گذشته و بن اکنون کارواژه "بودن" است. بود + و + باش این واژه به گوش ما ایرانیان نا آشناست و زمان میبرد تا به آن خو گرفت. گفتنی است که ترکیب بن گذشته + بن اکنون، در زبان پارسی کاربرد گسترده ای دارد. من برایتان چندین نمونه در زیر می‌آورم: گفت و گو (گفتگو) جست و جو (جستجو) شست و شو (شستشو) تاخت و تاز ساخت و ساز سوخت و سوز دوخت و دوز پخت و پز رُفت و روب ~Amir Ghorban Zadeh	1.0
•Kuyestân	n.	کویستان: ناحیه	area	Bereich	région	Bahman i Heydari	کُوی/ پسوند جای هم است. هم چنین شهری در سی کیلومتری گرگان به نام کردکوی که در زمان نادرشاه کردها را به این کوی(منطقه) کوچانده است./ می توانیم کوی را کویستان بنامیم که با کوی به چم برزن(محله)یکی گرفته نشود. ~بهمن حیدری	1.0
•Foruxoftan -> foruxwâb	k.	فروخفتن: غروب کردن	to set; to go down	-	-	سیروس حامی	ما برخاستن از خواب و فرورفتن به خواب را هم داریم (پیشنهاد یکی از یاران) که نه تنها برای خورشید و ماه، بساکه برای هر چیز زیوند دیگر و هتّا امپراتوری ها و سازمان ها و ملت ها و ... هم میتواند بکار رود. بردمیدن، همچنان که گفتیم و در دهخدا هم نوشته، دارای چم نخستینی روییدن گیاهیک است. خورشید فراخیزان و ماه فروخوابان فراخاست شهرمندی چین ~مزدک	1.0
•Besâmân	z. b. n.	بسامان: منظم	organized; ordered	geordnet	-	Dehxodâ	ما منظم را در پارسی به دو چم بکار میبریم که در آلمانی برایش دو واژه جدا دارند. زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیزهایی بکار میبریم که خود سازنده ی ساختاری منظم هستند. بسامان =geordnet زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیز یا کسی بکار میبریم که نه خودش بلکه اجزای زیرین اش و یا دستآورد کردارش ساختاری منظم پدید می‌آورند. سامانمند =ordentlich ~بامداد خوشقدمی	1.0
•Farâxâstan -> farâxiz	k.	فراخاستن: طلوع کردن	to rise	steigen	-	سیروس حامی	ما برخاستن از خواب و فرورفتن به خواب را هم داریم (پیشنهاد یکی از یاران) که نه تنها برای خورشید و ماه، بساکه برای هر چیز زیوند دیگر و هتّا امپراتوری ها و سازمان ها و ملت ها و ... هم میتواند بکار رود. بردمیدن، همچنان که گفتیم و در دهخدا هم نوشته، دارای چم نخستینی روییدن گیاهیک است. Link خورشید فراخیزان و ماه فروخوابان فراخاست شهرمندی چین ~مزدک	1.0
•Nâmbahâ	n.	نامبها: شهریه	tuiton	Tuiton	tuiton	Mazdak i Bâmdâd	شهر(عربی) = ماه ( زمان) در بیخ شهریه همان ماهانه میچمد ولی امروزه برای نمونه میگویند: شهریه سالانه! یا شهریه یک ترم دانشگاه و ... پس باید واژه ای هامگیر می یافتم و نام‌بها پولی است برای نام‌نویسی ٬چه کنون برای دبستان یا دانشگاه یا هر نهاد دیگر . ~مزدک	1.0
•Sâmânmand	z. n.	سامانمند: منظم; دارای ساختار بسامان	orderly	ordentlich	-	Ϣiki-En	ما منظم را در پارسی به دو چم بکار میبریم که در آلمانی برایش دو واژه جدا دارند. زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیزهایی بکار میبریم که خود سازنده ی ساختاری منظم هستند. بسامان =geordnet زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیز یا کسی بکار میبریم که نه خودش بلکه اجزای زیرین اش و یا دستآورد کردارش ساختاری منظم پدید می‌آورند. سامانمند =ordentlich ~بامداد خوشقدمی	1.0
•Sâmânmandi	n.	سامانمندی: نظم	order	-	-	Ϣiki-En	ما منظم را در پارسی به دو چم بکار میبریم که در آلمانی برایش دو واژه جدا دارند. زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیزهایی بکار میبریم که خود سازنده ی ساختاری منظم هستند. بسامان =geordnet زمانی که منظم را در جایگاه زاب برای چیز یا کسی بکار میبریم که نه خودش بلکه اجزای زیرین اش و یا دستآورد کردارش ساختاری منظم پدید می‌آورند. سامانمند =ordentlich ~بامداد خوشقدمی	1.0