| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Dâmane | n. | دامنه: حوزه | domain | Domain | domaine | Dehxodâ | 0.1 | |
| •Dadân | z. | ددان: وحوش | wild | - | - | ϢDict-Pâ Ϣiki-Pâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Delodamâq | دلودماغ: حوصله | mood | Stimmung | humeur | Ϣiki-En | 1.0 | ||
| •Sirdaryâ | vn. | سیردریا: سیحون | seyhoun | seyhoun | seyhoun | Dehxodâ | 1.0 | |
| •Âmorzide | n. | آمرزیده: مرحوم | late; deceased | Verstorbene | décédé | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Ravânâmorz | روانامرز: مرحوم | deceased | - | - | _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | ||
| •Carxgâh | n. | چرخگاه: محور چرخش | orbit | Orbit | orbite | 1.0 | ||
| •Sâlgašt | n. | سالگشت: تحویل سال | new year’s transition | Silvester Übergang | la transition du nouvel an | Dehxodâ | 1.0 | |
| •Mantaridan -> mantar | k. | منتریدن: مسحور شدن | to be entranced | - | - | _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Bašgir | بشگیر: حوله; رومال | towel | - | - | Ϣiki-En | 1.0 | ||
| •Keyfargâh | n. | کیفرگاه: محوطه جریمه | penalty area | Strafraum | surface de réparation | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Šive | n. | شیوه: طور; حال; نحوه | method; manner | Methode; Weise | méthode; manière | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Râhâse | n. | راهآسه: محور مواصلاتی | road axis | Straßenachse | axe routier | Mehrbod i Vâraste Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Zodudan -> zodâ | k. | زدودن: حذف کردن; محو کردن | to delete | löschen | - | _Dehxodâ Ϣiki-En Ϣiki-De ϢDict-Pâ | 1.0 | |
| •Nowgašt | n. | نوگشت: تحول; تحیول سال | renewal | Erneuerung | renouvellement | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Hicidan -> hic | k. | هیچیدن: از بین رفتن; محو شدن | to be annihilated | Vernichtet werden | être anéanti | Mazdak i Bâmdâd Mehrbod i Vâraste Bahman i Heydari | 1.0 | |
| •Hicândan -> hicân | k. | هیچاندن: از بین بردن; محو کردن | to annihilate | vernichten | annihiler | Bahman i Heydari Mazdak i Bâmdâd Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Râhâsegân | z. n. | راهآسگان: محورهای مواصلاتی | road axes | Straßenachsen | axes routiers | Mehrbod i Vâraste Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Delkešid | n. | دلکشید: حوصله; دل و دماغ | mood | Bock; Lust | - | Mehrbod i Vâraste Ϣiki-De _Dehxodâ Ϣiki-De Ϣiki-En | من بی می ناب زیستن نتوانم — بی باده کشید بارتن نتوانم | من بنده آن دمم که ساقی گوید — یک جام دگر بگیر و من نتوانم. خیام | 1.0 |
| •Sargozašt | n. | سرگذشت: ماجرا; احوال; واقعه | story | Geschichte | récit | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Didsâr | n. | دیدسار: حوزه; نقطهیِ توجه | scope | - | - | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Qalamro | n. | قلمرو: ملک و مملکت; حوزهیِ فرمانروایی | dominion | Dominion | dominion | 1.0 | ||
| •Delkešidan -> delkeš | k. | دلکشیدن: حوصله داشتن; دل و دماغ کاری را داشتن | to be in the mood | Bock haben; Lust haben | - | Mehrbod i Vâraste _Dehxodâ | من بی می ناب زیستن نتوانم — بی باده کشید بارتن نتوانم | من بنده آن دمم که ساقی گوید — یک جام دگر بگیر و من نتوانم. خیام | 1.0 |
| •Maši | n. | مشی: آدم | adam | Adam | adam | Ϣiki-Pâ | = مشی و مشیانه = آدم و حوّا ~مهربد | 1.0 |
| •Mašiyâne | vn. | مشیانه: حوّا | eve | Eva | eve | Dehxodâ | = مشی و مشیانه = آدم و حوّا ~مهربد | 1.0 |
| •Dištan -> dir | k. | دیشتن: فکر کردن | to think | denken | penser | Mazdak i Bâmdâd Mehrbod i Vâraste | دیشیدن (اندیشه= هم+ دیش+ه) ≈ جمع کردن حواس و افکار دیشگر ~Mazdak |
1.0 |
| •Budan -> bâš | k. | بودن: - | to be | sein | être | Dehxodâ Dehxodâ MacKenzie Nyberg | بن کنون کارواژهیِ بودن باش میباشد. چند نمونه از کاربردهایِ باش در ادبسار: سعدی: هزارم درد میباشد که میگویم نهان دارم لبم با هم نمیآید چو غنچه روز بشکفتن ++ هر کو به همه عمرش سودای گلی بودست داند که چرا بلبل دیوانه همیباشد --------------------------- وحشی: به این افسانه گفتن عاقبت افسانه خواهم شد مگو وحشی کجا میباشد و منزل کجا دارد -------------------------- خواجوی کرمانی … چه نغمه ست کزین پردهسرا میآید تاب آن سنبل پـُرتاب کرا میباشد -------------------------- اوحدی: سرم سودای او دارد، زهی سودا که من دارم! از آن سر گشته میباشم که این سوداست در بارم ------------------------- صائب تبریزی: به زیر چرخ دل شادمان نمیباشد گل شکفته درین بوستان نمیباشد خروش سیل حوادث بلند میگوید که خواب امن درین خاکدان نمیباشد به هر که مینگرم همچو غنچه دلتنگ است مگر نسیم درین گلستان نمیباشد؟ به طاقت دل آزرده اعتماد مکن که تیر آه به حکم کمان نمیباشد به یک قرار بود آب، چون گهر گردد بهار زندهدلان را خزان نمیباشد کناره کردن از افتادگان مروت نیست کسی به سایهٔ خود سرگران نمیباشد مکن کناره ز عاشق، که زود چیده شود گلی که در نظر باغبان نمیباشد هزار بلبل اگر در چمن شود پیدا یکی چو صائب آتشزبان نمیباشد ————————— باش ≠ باد bâš ≠ bâwd باد همان چهرهیِ آرزوئین بودن است, چنانکه میگویند: ایدون باد (= باشد که اینجور شود) ~مهربد |
0.0 |
| •Delgerâyestan -> delgerây | k. n. | دلگرایستن: رغبت کردن | to care for; to desire | pflegen; Verlangen | s'occuper de; envie | Mehrbod i Vâraste | دلکشیدن را پیشتر به «حوصله داشتن» داده بودیم, دلم میکشه یا دلم نمیکشه, میتوانیم اینسو نیز «دلگرایستن یا دلگرایین» را به رغبت کردن بدهیم: دلم به این کار نمیگراید. ~مهربد |
1.0 |