| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Kuž | z. | کوژ: محدب | convex | konvex | convexe | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Yegânegi | n. | یگانگی: وحدت | unity | Einheit | unité | Dehxodâ | 0.1 | |
| •Yekdel | z. n. | یکدل: متحد | allied | verbündet | allié | Dehxodâ | 0.6 | |
| •Marzbum | n. | مرزبوم: سرحد | frontier | Grenze | frontière | Dehxodâ | 1.0 | |
| •Kamist | b. | کمیست: حداقل | least | am wenigsten | moins | Ϣiki-En MacKenzie | 1.0 | |
| •Dastekam | b. | دستکم: حداقل | at least | mindestens | au moins | 0.0 | ||
| •Kuži | n. | کوژی: محدبی | convexity | Konvexität | convexité | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Marzmand | z. | مرزمند: محدود | limited | begrenzt | limité | Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Dastebiš | b. | دستبیش: حداکثر | at most | maximal | au plus | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Dastepor | b. | دستپر: حداکثر | at most | maximal | au plus | 0.0 | ||
| •Ayâft | n. | ایافت: محدوده | range | Bereich | gamme | Avestâ | تیرآیافت برای تیر و گلوله در پهلوی ~Nader Tabasian از آنجا که ایافتن دیس کهن یافتن است: تیریاب همان آیافت به تنهایی هم میشه. =attain ( ریخت کهن یافتن) ~Mazdak |
1.0 |
| •Dastebâlâ | b. | دستبالا: حداکثر | at most | maximal | au plus | 0.0 | ||
| •Kamtarine | n. | کمترینه: حداقلی | minimum | Minimum | le minimum | _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Marznâ | n. | مرزنا: محدوده | limited area | begrenzte Fläche | zone limitée | Aria Farbud | 1.0 | |
| •Gostare | n. | گستره: محدوده | range | Angebot | gamme | Farhangestân | 0.4 | |
| •Gâsidan -> gâs | k. | گاسیدن: حدس زدن | to guess | - | - | Ϣiki-En _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Bištarine | n. | بیشترینه: حداکثری | maximum | maximal | maximum | _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Marzmandi | n. | مرزمندی: محدودیت | limitation | Einschränkung | limitation | 1.0 | ||
| •Farâandâze | b. | gozir: بیش از حد | more than enough | mehr als genug | plus qu'assez | Mehrbod i Vâraste | 1.0 | |
| •Hamdel | z. n. | همدل: متفق; متحد
همدل: دوست صمیمی |
united
intimate; a close friend |
vereinigt
- |
uni
- |
|
1.0 | |
| •Yekkegu | یکهگو: متکلم وحده | sole speaker | - | - | 1.0 | |||
| •Yekzabân | z. n. | یکزبان: متحد القول | unanimous | - | - | Ϣiki-En _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Kâbene | n. | کابنه: حدقهیِ چشم | eye socket; orbit | Augenhöhle; Orbit | orbite de l'oeil | Ϣiki-En _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Yekâ | یکا: واحد اندازهگیری | unit | Einheit | unité | 1.0 | |||
| •Barnemune | n. | برنمونه: اشانتیون; واحد نمونه | sample | Sample | échantillon | Mehrbod i Vâraste | نمونهای که برای یک کار ویژه برداشته میشود, همچون برگزیدن که گزینشیست در یک راستای ویژه ( = ترجیح دادن) ~Mehrbod |
1.0 |
| •Cešmdân | n. | چشمدان: کاسه ٔ چشم . حدقه ٔ چشم | orbit | - | - | Ϣiki-En _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Cešmxâne | n. | چشمخانه: کاسه ٔ چشم . حدقه ٔ چشم | orbit | - | - | _Dehxodâ ϢDict-Pâ Ϣiki-En Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Yegân | یگان: یک واحد; یگان از یک چیز | unit | Einheit | unité | 1.0 | |||
| •Pâvand | n. | پاوند: محدودیت; اجبار; قید و بند | constraint | Zwang | contrainte | ⚕Heydari Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Câlešidan -> câleš | k. | چالشیدن: به چالش کشیدن; تحدی کردن; همآورد خواستن | to challenge | - | - | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Budan -> bâš | k. | بودن: - | to be | sein | être | Nyberg Dehxodâ MacKenzie Dehxodâ | بن کنون کارواژهیِ بودن باش میباشد. چند نمونه از کاربردهایِ باش در ادبسار: سعدی: هزارم درد میباشد که میگویم نهان دارم لبم با هم نمیآید چو غنچه روز بشکفتن ++ هر کو به همه عمرش سودای گلی بودست داند که چرا بلبل دیوانه همیباشد --------------------------- وحشی: به این افسانه گفتن عاقبت افسانه خواهم شد مگو وحشی کجا میباشد و منزل کجا دارد -------------------------- خواجوی کرمانی … چه نغمه ست کزین پردهسرا میآید تاب آن سنبل پـُرتاب کرا میباشد -------------------------- اوحدی: سرم سودای او دارد، زهی سودا که من دارم! از آن سر گشته میباشم که این سوداست در بارم ------------------------- صائب تبریزی: به زیر چرخ دل شادمان نمیباشد گل شکفته درین بوستان نمیباشد خروش سیل حوادث بلند میگوید که خواب امن درین خاکدان نمیباشد به هر که مینگرم همچو غنچه دلتنگ است مگر نسیم درین گلستان نمیباشد؟ به طاقت دل آزرده اعتماد مکن که تیر آه به حکم کمان نمیباشد به یک قرار بود آب، چون گهر گردد بهار زندهدلان را خزان نمیباشد کناره کردن از افتادگان مروت نیست کسی به سایهٔ خود سرگران نمیباشد مکن کناره ز عاشق، که زود چیده شود گلی که در نظر باغبان نمیباشد هزار بلبل اگر در چمن شود پیدا یکی چو صائب آتشزبان نمیباشد ————————— باش ≠ باد bâš ≠ bâwd باد همان چهرهیِ آرزوئین بودن است, چنانکه میگویند: ایدون باد (= باشد که اینجور شود) ~مهربد |
0.0 |
| •Vižesâr | n. | ویژهسار: انحصار | exclusiveness | Ausschließlichkeit | exclusivité | Nader Tabasian | سار= جای چیزی سار= زار، پسوند کثرت و فراوانی سار= زار، زار. (پسوند) بمعنی مکان روئیدن باشد. (برهان قاطع). سار= زار، بمعنی انبوهی و بسیاری هم آمده است . (برهان قاطع). زار و سار جای انبوه بودن چیزی است . سار = صفت، دیوسار؛ دیوصفت ویژهسار برای انحصار شایسته است چون یک گستره (محدوده) است که در آن ویژگی یک چیز برای یک چیز دیگر چشمگیر و مهند است. انحصار. ...[اِ ح ِ ] (ع مص ) در اصطلاح مالیه محدود کردن ساخت یا توزیع یا فروش چیزی بدولت یا مؤسسه و یا شرکتی : انحصار دخانیات . || (اِمص ) محدودیت . (فرهنگ فارسی معین ). محصور شدگی . محبوس شدگی . تنگ کردگی . || بازداشتگی . || گنجیدگی در چیزی . || احاطه و محاصره . || ممانعت و منع. || تحدید. (ناظم الاطباء). ~نادر طبسیان |
1.0 |
| •Namakin | z. | نمکین: ملیح | mellifluous | Mellifluous | mélodieux | Dehxodâ | یکی حدیث کند از ملاحت لب یار که با نمک تر از آن هیچ شوره زاری نیست یکی سروده سخنها ز سرو قامت دوست که همچو سروی در هیچ جویباری نیست یکی کند سگ کوی نگار را توصیف که همچو او سگ گردن کلفت ِ هاری نیست یکی ز چاه زنخدان سخن همی راند که چاهی اینسان در هیچ رهگذاری نیست شکست رونق بازار عشق و شعر و ادب بدین متاع رواجی و اعتباری نیست بگو به اهل ادب محرمانه "روحانی" بتر ز شاعری و شعر هیچ کاری نیست. ~روحانی |
1.0 |