| Pârsig | B. | Negizeš | English | Deutsch | French | P. | Rišešenâsih | Prevalence |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| •Niyāyeš | n. | نیایش: عبادت | prayer | Gebet | prière | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Bādsān | z. | بادسان: حالت گازی | gaseous; gasiform | gasförmig | gazeux; gazéiforme | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Bādsār | z. n. | بادسار: بانخوت; متکبر | arrogant | arrogant; hochmütig | arrogant; hautain | Ϣiki-De _Dehxodâ Ϣiki-En ϢDict-Pâ | 1.0 | |
| •Dirpāy | z. | دیرپای: بادوام | long-lived | langlebig | d'une grande longévité | Dehxodâ | 0.3 | |
| •Dādosetad | n. | دادوستد: مبادله | trade | Handel | commerce | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Barbādih | n. | بربادی: تضییع | wastage | Verschwendung; Ausschuss | gaspillage | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Barfbād | n. | برفباد: بوران | sleet | Schneeregen | neige fondue | 1.0 | ||
| •Gerdbād | n. | گردباد: طوفان موسمی | tornado | Tornado | tornade | Dehxodâ | 0.0 | |
| •Coninbād | چنینباد: انشاالله | inshallah | inschallah | inchallah | 0.0 | |||
| •Farāzābād | n. | فرازاباد: عالم علوی; افلاک | heavens | Himmel | cieux | Dehxodâ Dasātir | 1.0 | |
| •Nākeyābād | ناکیاباد: | nowhen | nirgendwann | nulle part dans le temps | Mazdak i Bâmdâd | همچون ناکجااباد | 1.0 | |
| •Niyudan -> niyâ | k. | نیودن: عبادت کردن | to pray | beten | prier | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Adabgozār | z. n. | ادبگزار: مبادی آداب | tactful; polite | taktvoll | plein de tact; poli | Ϣiki-En Ϣiki-De Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Bigāneābād | بیگانهااباد: غربت | roving; roaming | umherstreifend | errant; nomade | Mazdak i Bâmdâd Ϣiki-En | 1.0 | ||
| •Abridan -> abr | k. | ابریدن: تصعید: دگرستن از ایستار یخسان به ایستار بادسان | to be sublimated | sublimiert werden | être sublimé | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Jušidan -> juš | k. | جوشیدن: تبخیر: دگرستن از ایستار آبسان به ایستار بادسان | to boil | kochen; sieden | bouillir | Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Nožmidan -> nožm | k. | نژمیدن: تبخیر: دگرستن از ایستار آبسان به ایستار بادسان | to be evaporated | verdampft werden | être évaporé | _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Nožmānidan -> nožmān | k. | نژمانیدن: تبخیر کردن: دگراندن از ایستار آبسان به ایستار بادسان | to evaporate | verdampfen | évaporer | _Dehxodâ Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Yufānidan -> yufān | k. | یوفانیدن: مبادله کردن; دادوستد کردن | to interchange; to trade | austauschen | d'échanger; au commerce | Ϣiki-En Ϣiki-En | 1.0 | |
| •Pargast | b. | پرگست: باشد که این نشود!, خدا نکند!, مبادا!, دورباد!, | let it not happen! heaven forbid! | das möge nicht geschehen! Gott bewahre! | que cela n'arrive pas! Dieu nous en préserve! | ϢDict-Pâ _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Ayāz | n. | ایاز: نسیم سپیده دم; بادیکه از سوی بامداد میوزد | breeze; zephyr | Brise; Zephyr | brise; zéphyr | Ϣiki-Pâ Ϣiki-En _Dehxodâ | 1.0 | |
| •Digafzār | n. | دیگافزار: ادویه; چاشنی; دیگ ابزار. افزار دیگ را گویند یعنی آنچه در دیگ طعام ریزند از نخود و کشمش و بادام و مانند آن | spice; condiment | Gewürz; Würze | épice; condiment | Ϣiki-En _Dehxodâ Ϣiki-En Dehxodâ | 1.0 | |
| •Rigāb | n. | ریگاب: واحه; واحه عربی نیست، مصری است و نام ویژه آبادی هایی ویژه ی همان شمال آفریکاست. بر این پایه نیاز به بازگردان ندارد. خود واژه ی oasis از همین واژه ی حامی ( مصری) اواحا آمده است. اگر بخواهیم در پارسی برای آن همانندسازی نماییم، میشود " ریگاب" ~Aria | oasis | Oase | oasis | Ϣiki-En Ϣiki-Pâ Mazdak i Bâmdâd | 1.0 | |
| •Žow | n. | ژو: بحر; دریا | sea | Meer | mer | Ϣiki-En Ϣiki-De _Dehxodâ ϢDict-Pâ | مرد ملاح تیز اندک رو - راند بر باد کشتی اندر ژو. عنصری | 1.0 |
| •Nufe | n. | نوفه: اختلال; نویز; پارازیت | noise | Geräusch; Lärm | bruit | _Dehxodâ ⚕Heydari Ϣiki-En | من واژه نوفه به جای نویز را در کتابهای که در دهه ۶۰ خورشیدی به فارسی برگردانده شده، دیده بودم. (برای نمونه: خطوط، امواج، و آنتنها برگردان: آلن باغداساریان، احمد حاجی فریروز آبادی ~mm |
1.0 |
| •Zāin | z. | زایین: میلادی | gregorian | gregorianisch | grégorien | Mehrbod i Vâraste | در کردی به سال میلادی میگویند زائینی. سال ۲٠۱۷ زایینی پیشاپیش بر شما فرخنده باد. ~Armin Hopes یک ی افزوده دارد, زائین خودش میشود میلادی/تولدی. ~Mehrbod |
1.0 |
| •Budan -> bâš | k. | بودن: - | to be | sein | être | Nyberg Dehxodâ Dehxodâ | بن کنون کارواژهیِ بودن باش میباشد. چند نمونه از کاربردهایِ باش در ادبسار: سعدی: هزارم درد میباشد که میگویم نهان دارم لبم با هم نمیآید چو غنچه روز بشکفتن ++ هر کو به همه عمرش سودای گلی بودست داند که چرا بلبل دیوانه همیباشد --------------------------- وحشی: به این افسانه گفتن عاقبت افسانه خواهم شد مگو وحشی کجا میباشد و منزل کجا دارد -------------------------- خواجوی کرمانی … چه نغمه ست کزین پردهسرا میآید تاب آن سنبل پـُرتاب کرا میباشد -------------------------- اوحدی: سرم سودای او دارد، زهی سودا که من دارم! از آن سر گشته میباشم که این سوداست در بارم ------------------------- صائب تبریزی: به زیر چرخ دل شادمان نمیباشد گل شکفته درین بوستان نمیباشد خروش سیل حوادث بلند میگوید که خواب امن درین خاکدان نمیباشد به هر که مینگرم همچو غنچه دلتنگ است مگر نسیم درین گلستان نمیباشد؟ به طاقت دل آزرده اعتماد مکن که تیر آه به حکم کمان نمیباشد به یک قرار بود آب، چون گهر گردد بهار زندهدلان را خزان نمیباشد کناره کردن از افتادگان مروت نیست کسی به سایهٔ خود سرگران نمیباشد مکن کناره ز عاشق، که زود چیده شود گلی که در نظر باغبان نمیباشد هزار بلبل اگر در چمن شود پیدا یکی چو صائب آتشزبان نمیباشد ————————— باش ≠ باد bāš ≠ bāwd باد همان چهرهیِ آرزوئین بودن است, چنانکه میگویند: ایدون باد (= باشد که اینجور شود) ~مهربد |
0.0 |
| •Dirine | z. | دیرینه: قدیمی | old | alt | vieux | Dehxodâ | گر از دیر دیرینه آیی فرود ز نیکی دهش باد بر تو درود ~فردوسی |
0.0 |
| •Bararz | n. | برارز: ارزش استفاده | use value | Gebrauchswert | valeur d'usage | Mazdak i Bâmdâd | در این آمایش ها، بر نشانگر میوه و بهره و سود و آنچه است که میخوریم و می گساریم (use) ، و باز نشانگر چرخه و چندبارگی (تعویض و مبادله و تبدیل) ~Mazdak |
1.0 |
| •Bāzarz | n. | بازارز: ارزش مبادله | exchange value | Tauschwert | la valeur d'échange | Mazdak i Bâmdâd | در این آمایش ها، بر نشانگر میوه و بهره و سود و آنچه است که میخوریم و می گساریم (use) ، و باز نشانگر چرخه و چندبارگی (تعویض و مبادله و تبدیل) ~Mazdak |
1.0 |
| •Behruzgār | n. | بهروزگار: سعادتمند | blissful | glückselig | bienheureux | Dehxodâ | همیشه بزی شاد و به روزگار همیشه خرد بادت آموزگار. فردوسی |
1.0 |
| •Xorsand | خرسند: قانع و راضی | satisfied; | zufrieden, begnügt | satisfait, | خرسند= قانع و راضی satisfied/zufrieden-begnügt خشنود = راضی و خوشحال = contended-pleased/zufrieden-erfreut ----- در خشنود٬ خوشحالی از رضایت است و در خرسند٬ رضایت از قناعت . این خرسندی٬ همان «قناعت»٬ پیوندی به اقناع منطقی و پذیرفتن فرنود ها و ... ندارد و تنها خودداری از بیشخواهی و پذیرفتن آنچه داریم است. توانگر شد آنکس که خرسند گشت از او آز و تیمار در بند گشت . فردوسی . ------- خشنودی ولی رضایت و خوشحال بودن بخود یا از کردار دیگری و همانند آن است مانند رضایت خدا از بندگان و پیوندی با بسنده جویی و پذیرفتن سرنوشت و ... ندارد. جهان آفرین از تو خشنود باد دل بدسگالت پر از دود باد. فردوسی . هراینه اندک گاهی خشنود به چم خرسند ( بیشناخواهی) بکار رفته ولی چم سومینه اش میباشد. ~Mazdak |
0.0 | ||
| •Xowšnud | خوشنود: راضی و خوشحال | content; pleased | zufrieden; erfreut | content; satisfait | خرسند= قانع و راضی satisfied/zufrieden-begnügt خشنود = راضی و خوشحال = contended-pleased/zufrieden-erfreut ----- در خشنود٬ خوشحالی از رضایت است و در خرسند٬ رضایت از قناعت . این خرسندی٬ همان «قناعت»٬ پیوندی به اقناع منطقی و پذیرفتن فرنود ها و ... ندارد و تنها خودداری از بیشخواهی و پذیرفتن آنچه داریم است. توانگر شد آنکس که خرسند گشت از او آز و تیمار در بند گشت . فردوسی . ------- خشنودی ولی رضایت و خوشحال بودن بخود یا از کردار دیگری و همانند آن است مانند رضایت خدا از بندگان و پیوندی با بسنده جویی و پذیرفتن سرنوشت و ... ندارد. جهان آفرین از تو خشنود باد دل بدسگالت پر از دود باد. فردوسی . هراینه اندک گاهی خشنود به چم خرسند ( بیشناخواهی) بکار رفته ولی چم سومینه اش میباشد. ~Mazdak |
0.0 | ||
| •Sadkis | n. | سدکیس: قوس قزح; رنگین کمان | rainbow | Regenbogen | arc en ciel | Ϣiki-De _Dehxodâ ϢDict-Pâ Ϣiki-En | میغ ماننده ٔ پنبه ست ورا باد نداف — همت سدکیس درونه که بدو پنبه زنند. بوالمؤید بلخی | 1.0 |
| •Gozārand | n. | گزارند: محمول | predicate | Prädikat | prédicat | Mazdak i Bâmdâd | گزارند: کمی مانند تصمیم گیرنده و کمی همانند گزاره (که یا درست است یا نادرست) ~Mazdak اگر به چمهای گوناگون Prädikat، چه در ارزشگزاری باده، چه گزارش در باره نهاد گزاره (در دستور زبان) هم بنگریم، گزارند همتای درخوری به نگر میرسد. http://www.duden.de/rechtschreibung/Praedikat#Bedeutung4 ~mm |
1.0 |
| •Delkešid | n. | دلکشید: حوصله; دل و دماغ | mood | Bock; Lust | humeur | Ϣiki-De Ϣiki-De Mehrbod i Vâraste _Dehxodâ Ϣiki-En | من بی می ناب زیستن نتوانم — بی باده کشید بارتن نتوانم | من بنده آن دمم که ساقی گوید — یک جام دگر بگیر و من نتوانم. خیام | 1.0 |
| •Delkešidan -> delkeš | k. | دلکشیدن: حوصله داشتن; دل و دماغ کاری را داشتن | to be in the mood | Bock haben; Lust haben | avoir envie; être d'humeur | Mehrbod i Vâraste _Dehxodâ | من بی می ناب زیستن نتوانم — بی باده کشید بارتن نتوانم | من بنده آن دمم که ساقی گوید — یک جام دگر بگیر و من نتوانم. خیام | 1.0 |